SEARCH RESULT

Son yıllarda gelişen teknolojiler ile birlikte, ülkemizde mevcut bulunan üniversiteler, zaman/mekan/iş gücünden tasarruf edebilmek adına e-öğrenme mekanizmalarına yönlenmiştir. Bu bağlamda ülkemizdeki üniversitelerin büyük bir kısmı, 5i dersleri olarak da adlandırılan Ortak Zorunlu Dersleri, uzaktan eğitim yöntemi ile öğrencilerine sunmaktadır. Ancak, Yüksek Öğretim Kurumu'nun Uzaktan Eğitim yöntemlerini tanımlayan yönetmeliği gereğince, "en azından" öğrencilerin yarıyıl sonu sınavları gözetimli olarak gerçekleştirilmesi zorunludur. Bu nedenle bir çok üniversite ilgili derslerin yarıyıl sınavını, öğrenciler arasından adaletin sağlanabilmesi gibi nedenler ile merkezi olarak gerçekleştirmeyi tercih etmektedir. Ammavelakin, sınavların merkezi olarak yapılması sırasında, sınava girmesi gereken öğrencilerin sayısı göz önüne alındığında, sınavın planlanması ve ölçme değerlendirme sürecinde bilgisayar sistemlerinin/yazılımlarının kullanılması kaçınılmazdır. En yaygın olarak kullanılan ölçme değerlendirme yöntemi olan, optik formların optik okuyucularla değerlendirilmesi, değerlendirme sürecini hızlandırmakta ise de, öğrenci kaynaklı hatalara (öğrenci numarasının hatalı kodlanması, basılı optik form gerektirmesi) açık bir süreç olup, bu hataların el ile giderilmesi ve bu süreç için ek insan gücünün ayrılmasını gerektirmektedir. Tüm bu dezavantajlar nedeni ile yeni alternatifler aranmasına yol açmaktadır. FormScanner ise Açık Kaynak Kodlu bir OMR (Optical Mark Reader) yazılımıdır. Bu yazılım temel olarak bilgisayar ortamına aktarılmış resim dosyaları ile çalışmakta olup, optik formun 4 köşesinde yer alan özel şekilleri tanıyarak taranmış resmin ne kadar kaydığını tespit ederek görüntü işleme aracılığı ile işaretlemeleri ve mevcut ise barkod/karekodları tespit etmektedir. Ordu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Ortak Zorunlu Dersler, Tıp Fakültesi Komite Sınavları ve Yabancı Dil Muafiyet Sınavları gibi sınavların değerlendirme süreci Açık Kaynak Kodlu FormScanner yazılımı ile gerçekleştirilmektedir. Bu bildiride, Ordu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak üniversite genelinde gerçekleştirilen ve 8000 öğrenci için gerçekleştirilen sınavların gerçekleştirilmesi süreci ve bu süreçte kullanılan/gerçekleştirilen açık kaynak kodlu yazılımlar ile ilgili tecrübeler paylaşılacaktır.

Akademik Bilişim
AB

Kerem ERZURUMLU Bülent KANDEMİR Tevfik Fikret KOLOĞLU Gökhan YASIM

Akdeniz Üniversitesi bilgisayar bilimleri araştırma ve uygulama merkezi (BAUM) kapsamında geliştirilen bilgi yönetim sistemimiz (BYS), web tabanlı bir dizi uygulama içermektedir. Tıpkı Google Hesaplarında olduğu gibi, BYS’ye tek oturum üzerinden giriş yapılarak bu uygulamalara erişilebilmektedir. Ek olarak, sadece bu uygulamalara bilgi sağlayacak çeşitli servisleri (API) içeren bir REST yazılımı geliştirilmiş ve web üzerinden yayınlanmıştır. Bu yazılımın diğer uygulamalar tarafından doğrudan bilinmemesi, potansiyel bağımlılık problemlerini ortadan kaldırarak kırılganlıkları azaltmış, sisteme esneklik ve ölçeklenebilirlik kazandırmıştır. Herhangi bir web uygulamamıza ilişkin bir arayüzde görüntülenecek/kullanılacak bilgi, gönderilen talebe ilişkin olarak JSON veri biçiminde döner. Talep, ilgili API için URL bilgisini ve karşılık gelen kaynağın gerektirdiği girdi veriyi içerir. Dönecek bilgi ise veri tabanındaki ham veri veya bu verinin paketlenmiş biçimidir. Bu çalışmada, kullanılan teknoloji, tasarlanan veri tabanı sıradüzeni, yapılan geliştirmeler, yazılımımızın sunduğu servisler ve iş-mantıkları ile ilgili ayrıntılı bilgi verilmiştir. Ayrıca, verinin toplu olarak çekilip kod tarafında ayrıştırıldığı ve parça parça çekilip kod tarafında birleştirildiği iki durum ele alınmıştır. Veri tabanı tarafındaki sorgular ve kod tarafındaki iş-mantıkları için her iki durumun da çalışılan probleme ve hedeflenen başarıma göre belirlenmesi gerektiği gözlemlenmiş ve bu kapsamdaki bulgular sunulmuştur.

Akademik Bilişim
AB

Mehmet Karakoç Melih Günay

Bu çalışmada, yazılıma ilgisi olanların, özellikle lise ya da üniversite öğrencilerinin algoritma oluşturma seviyesini ölçmeyi ve arttırmayı, algoritmik yarışma dünyasına giriş yapmalarını sağlama amaçlanmıştır. Proje web uygulaması olarak geliştirilmiştir. Bilgisayar mühendisliği veya yazılım mühendisliği öğrencilerinin ve kodlamaya ilgisi olan herkesin algoritmik seviyelerini takip edebilmelerine yardımcı olabileceği düşünülerek geliştirilmiştir. Bu proje sayesinde ilerlemelerini takip edebilmekte, seviyelerini öğrenip ve eksikliklerini daha kolay görebilmekte. Böylece kişilerin daha düzenli ve planlı ilerlemeleri sağlanmaktadır. Yeni mezun öğrencilerin veya yazılım alanında kendini geliştiren kişilerin iş sahibi olabilmelerine, yazılım şirketlerinin istedikleri kriterde çalışana ya da stajyerlere ulaşabilmelerine olanak sunmaktadır.Yarışma tarihleri ve süresi önceden belirlenip, sadece belirlenen süre içerisinde değerlendirilmektedir. Kullanıcı cevabını geliştirilen uygulamanın arayüzünde oluşturabilmekte veya yazmış olduğu dosyayı sisteme yükleyebilmektedir. Yazılmış olan cevap API kullanılarak derlenip , sonuca göre belli bir puan verilerek bir sıralama yapılmaktadır.

Akademik Bilişim
AB

Umedzhon Izbasarov Zübeyir Eser A.B. ÖNCÜL Kemal Akyol

Günümüzde her alanda yer alan Artırılmış Gerçeklik (AG) uygulamaları, son yıllarda eğitim alanında yapılan uygulamalar ile popüler hale gelmiştir. Çalışmamızda endüstriyel alanlarda bakım ve montaj eğitimi için tasarlanan artırılmış gerçeklik uygulamaları ile el tanıma teknolojisini kullanan artırılmış gerçeklik uygulamaları araştırılmıştır. Artırılmış gerçeklik teknolojisi ve çalışma prensipleri açıklanarak, daha önce yapılan çalışmalardan örnekler verilmiştir. Artırılmış gerçeklik uygulamaların bakım ve montaj eğitimlerinde kullanılmasının önemi vurgulanmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Osman Güler İbrahim Yücedağ

Bankacılık sektörünün büyümesiyle birlikte, bankaların gerçekleştirmekte olduğu fonsiyonlardan biri de riskleri azaltmaktır. Bir banka, potansiyel bir müşterisi için kredi kullandırım yapılacağı zaman müşterinin KKB(Kredi Kayıt Bürosu) skorunu kontrol ederek karar almaktadır. Skor değerinin kontrol edilmesinin temel prensibi müşteri riskini en aza indirmektir. Bu skor sayesinde müşteriye limit açılıp açılmayacağına veya limit değerinin ne kadar olacağına karar verilir. Ancak lise veya üniversite mezunu, iş hayatına yeni başlayan veya banka ile hiçbir işi olmamış kişiler için kredi skor değeri sıfır gelmektedir. Bu durum ilk defa kredi kullanacak bir müşteri için risk taşımaktadır. Bu riski ortadan kaldırmak için bankalar potansiyel müşterinin farklı verilerini kontrol eder. Yapılan çalışmada; ilk defa banka ile işi olacak müşterilerin üzerine tanımlı telefon faturası ödeme performanslarını ölçüp, skorlama yoluyla risk azaltılacaktır. Potansiyel müşterinin fatura ödeme performansı, kredi skoru olmadığı durumlarda, banka riskinin azaltılmasına sebep olacaktır. Ödeme durumları değerlendirilirken telefon operatör firmaları ile entegrasyon çalışması yapılarak veriler alınıp işlenmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Bulut Karadağ

Bu çalışmada, Türkçe yayınlanan akademik makaleler arasındaki birliktelik analizi incelenmiştir. Makalelerdeki anahtar kelimeler, başlıklar ve özetler için empati-çıkar yöntemi kullanılmıştır ve böylece diğer yöntemlerden daha hızlı ve etkili bir şekilde ortak çalışma grupları elde edilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Ömer Faruk ACAR Burhan Selcuk

Teknoloji camiasında “internetin icadından sonraki en büyük ağ devrimi” olarak nitelendiren blockchain ve bu teknolojiyi insanlara tanıtan Bitcoin kripto para sistemi, tüm dünyada oldukça popüler olmuş durumdadır. Kısaca, dağıtık verilerle mutabakat sağlanan kriptografik kayıt teknolojisi olarak tanımlanabilecek blockchain (blok zinciri), değiştirilemez yapısı ile klasik ağ teknolojilerindeki güvenlik problemlerine çözüm olarak görülmektedir. Öyle ki, bazı devletler ve büyük sermaye şirketleri tarafından hızla blockchain yapısını hangi tür işlemlerde kullanabileceği; hızlı, düşük maliyetli ve merkezi olmamasının getirdiği güvenlik gibi özelliklerden ne şekilde yararlanılabileceği konusunda bir çok çalışma yapılmaktadır. Blockchain teknolojisi başta akıllı sözleşmeler (smart contracts), kripto paralar, finans çözümleri, dijital kimlik, telif ve tescil sistemleri olmak üzere sayısız alanda kullanıma başlanmış ya da başlanması için ciddi girişimlere başlanılmış durumdadır. Bu kullanım kuşkusuz gerçek dünyada ciddi hukuki ihtilaflar doğuracaktır. Blockchain teknolojisinin henüz emekleme döneminde olduğu, şu an birçok sorunu bulunduğu fakat buna rağmen altyapısının devrim niteliğinde olduğu unutulmamalıdır. Bu sebeple erken dönem ticari uygulamalarının, doğabilecek olası hukuki problemlere öncesinde önlemler alması gerekmektedir. Bu çalışmada Blockchain teknolojisini görünür kılan Bitcoin, blockchain üzerine kurulu sistemler, kullanılabilecek platformlar, kullanımın getireceği faydalar ve bütün bunların yol açabileceği hukuki sorunlar ele alınmaya çalışılacak. Teknik detayları ile blockchain incelenerek hukuki işlemler, sözleşmeler, fikri mülkiyet hakları, kişisel verilerin korunması ve bu işlemlerden doğabilecek ihtilaflar ve ispat yöntemleri üzerinde durulacaktır.

Akademik Bilişim
AB

Umut Zorer

Blok zinciri (blockchain), merkezi olmayan ve sağlama (hash) süreçleri ile değişmezliği garantilenen işlem kayıtlarının takibini sağlayan bir teknolojidir. Bu teknoloji ismini kripto paralar (crypto currency) ile duyursa da, üzerinde geliştirilebilecek sistem ve uygulamalarla gündemdedir. Birçok finans kurumu, bu teknolojiyi aktif kullanmak için çalışmaya başlamıştır. Birçok ülkedeki e-devlet uygulamalarında bu teknoloji denenmeye başlamıştır. Bu çalışmada; blok zincir teknolojisinin e-hükümet (e-devlet) uygulamaları konusunda şu ana kadar yapılan belli başlı çalışmalar incelenerek sunulmuştur. Devlet yönetiminde blok zinciri uygulamalarının potansiyel yararları ve bu uygulamaların olası etkilerine değinilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Zübeyir Durğay Enis Karaarslan

Sistemlerin güvenli, kararlı, kolay ve anlaşılır olmasını sağlamak ve performanslarını arzulanan seviyeye getirmek için yapısının ve dinamik özelliklerinin iyi bilinmesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra matematiksel olarak modellenmesi de gerekmektedir. Ancak sistemin değişkenleri matematiksel modelleme yapılabilecek kadar kesin değerler olmayabilir. Ayrıca bu değişkenlerin zamanla değişiklik gösterdiği durumlarda olabilir. Böylesi durumlar için bulanık mantık teorisi uygun bir çözüm olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, son zamanlarda günlük hayatımızda kullanımına ihtiyaç duyduğumuz, ev işlerinde bize çok büyük kolaylık sağlayan, evlerimizde yerlerini almaya başlayan, çamaşır kurutma makinesinin bulanık mantık ile modellenmesi ve benzetimi gerçekleştirilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Murtaza CİCİOĞLU Seda CİCİOĞLU İbrahim Yücedağ

Bu çalışma kapsamında; bir e-ticaret / pazar yeri şirketinin tıklama akış verileri büyük veri yöntemleriyle analiz edilmiştir. Mobil ve web kanalıyla giriş yapan kullanıcının oturum açma, üyelik, ürün arama, sipariş vb. işlemleri anlık olarak kayıt edilip raporlamaya ve görselleştirmeye hazır hale getirilmiştir. Yapısal olmayan bu veriler noSQL veri tabanında tutulmaktadır. Gerçek zamanlı analiz yapmak için, Lambda mimarisi kullanılmış, böylece son kullanıcıların işlemleri hızlı bir şekilde sorgulanabilmiştir. Microstrategy, verileri anlamlı formlarda göstermek için bir görselleştirme aracı olarak kullanılmıştır. Ayrıca, HDP dağıtımları büyük bir veri platformu olarak kullanılmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Yükselen Berk Ardıç Berna Atak Bülbül

İnsanın ve insan motivasyonunun efektif yazılım geliştirme için önemi bilinse de bu unsurlar sektörde göz ardı edilmeye devam edilmektedir. Bu durumun bir göstergesi olarak, yazılım geliştirme alanını ektisi altında bulunduran klasik ve çevik yaklaşımları çalışan motivasyonu açısından kıyaslayan ve son zamanlarda çokça kullanılmaya başlanan çevik yazılım geliştirme özelinde çalışan motivasyonunun ele alındığı çalışma sayısı azdır. Bu çalışma bu açığı gidermek amacıyla, yapılan mevcut çalışmaları dikkate almakla birlikte farklı bir yol izleyerek, pratikten değil, teori boyutundan ilerlemiş ve iki yaklaşımın aralarındaki temel değişimleri tasarım boyutu ile ele alarak konuyu çalışan motivasyonu ile değerlendirmiştir. Çalışma üç yönüyle ilk olma özelliği taşır: kıyaslamayı pratik kısıtlardan ve bağlam bozulmalarından kurtararak tasarım boyutuyla bütünsel olarak ele alması, gerekli yerlerde Scrum ve şelale yöntemi üzerinden konuyu somutlaştırması ve motivasyon faktörlerini sadece belirlemenin ötesine geçerek nedenleri irdelemesi. Aynı zamanda, yapılan mevcut çalışmalara ilgili yerlerde atıfta bulunarak, çalışmanın bir tür literatür referans kaynağı özelliği kazanması da sağlanmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Necmettin Özkan

Bu çalışmada; 3 boyutlu bir oyun motoru üzerinde tanımlanmış olan simülasyon ortamı içerisinde bir askeri kurtarma senaryosunun tekrar tekrar farklı parametreler ile başlatılarak en iyi operasyonel çözümün bulunmasını hedefleyen bir uygulama oluşturulmuştur. Simülasyon başlangıç değerleri, her simülasyon başlatılmasında kaynak yönetimi yapılarak belirlenmiştir ve aynı miktar yada daha az kaynak ile daha yüksek verim eldesini hedefleyen bir algoritma üretilmiştir. Simülasyonun her testi sona erdiğinde, bir başarı durumu hesaplanır ve daha sonra değerlendirilmek için kaydedilir. Modifiye Girdap (Vortex) algoritmasının farklı bir yaklaşımı ile, sonraki simülasyonların hangi parametreler ile başlatılacağına karar verilir ve her seferinde farklı değerler ile başlatılan simülasyonun giderek daha başarılı çözümler keşfetmesi sağlanır. Böylelikle, yeni bir optimizasyon çözümü olan Modifiye Vortex algoritması ilk defa bir askeri simülasyon ortamında kullanılmıştır. Çözüm uzayında bağlantılı yeni noktaların seçilimi belirli bir azami Öklit uzaklığı esasına göre gerçekleştirilmektedir. İş akışı sırasında rastgele seçim ve Vortex seçimi uygulamalarının eşit miktarda tekrar etmesi sağlanmıştır. Teklif edilen bu yeni yöntem “Çarpık Vortex Algoritması” olarak adlandırılmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Serkan BİLECEN Hasan Şakir BİLGE

Kararlı eşleşme problemi güncel hayatta çeşitli varyasyonları ile karşılaştığımız ve yaygın bir şekilde araştırma konusu olan bir problemdir. Çift taraflı kararlı eşleşme problemi için ilk defa Gale ve Shapley bir çözüm ve bu çözümü üreten bir algoritma sunmuştur [1]. Bu problemin çözümleri içinde en cinsiyet eşitlikçi olanı bulmak için bugüne kadar çeşitli algoritmalar ortaya konmuştur. Çalışmamızda GaleShapley algoritmasını temel alarak teklif hakkı bulunmayan kümedeki üyelere bazı haklar tanıyan bir algoritma oluşturmuş ve elde edilen sonuçlar eşitlikçilik kriteri kullanılarak analiz edilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Aycan Vargün Mehmet Emin Dalkılıç

Düğüm örtüsü problemi çizge teorisi alanında sıklıkla çalışılan çok önemli bir problemdir. Ağ bağlantılarının izlenmesi için güvenli noktaların oluşturulması, yolların izlenmesi için kameraların yerleştirilmesi ve filogenetik ağaçların oluşturulması gibi çok önemli uygulama alanları vardır. Düğüm örtüsü problemi NP-ZOR sınıfı içerisinde yer aldığı için bilinen algoritmalar ile polinom zamanda en iyi çözümü bulmak mümkün değildir. Bu sebepten dolayı düğüm örtüsü problemini polinom zamanda çözmek için sezgisel algoritmalar veya yakınsama algoritmaları kullanılmaktadır. Bu çalışmada açgözlü algoritma, 2-yakınsama algoritması ve öz indirgeme yaklaşımını kullanan ve en iyi sonucu veren iki algoritma (VC1 ve VC2) olmak üzere toplam dört algoritmanın teorik ve pratik karşılaştırılması yapılmıştır. Alınan benzetim sonuçlarına göre açgözlü sezgisel algoritma kısa zamanda en iyi sonucu veren algoritmalara yakın sonuçlar vermiştir. Çalışma zamanı açısından, en iyi sonucu veren algoritmalar açgözlü ve 2-yakınsama algoritmasından daha kötü sonuçlar vermiştir. Bunun yanı sıra VC2 algoritmasının VC1 algoritmasına göre 1000 kat daha hızlı çalıştığı gözlemlenmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Yasin Yiğit Orhan Dağdeviren

Düzenli ifadeler, metin işleme kapsamında karşılaşılan çeşitli problemlere yönelik pratik ve esnek çözümler sunması nedeniyle sıklıkla kullanılan arama desenleridir. Her ne kadar bu desenlerin genel kullanım alanı, birçok farklı kategorik alanın eşleştirilmesi amacı doğrultusunda şekillenmiş olsa da, sadece bununla sınırlı kalmamaktadır. Bu çalışmada, düzenli ifadelerin, kelime heceleme, cümle ayırma, özellik çıkarma gibi farklı problemlere nasıl uygulanabileceği Türkçe örnekler üzerinden açıklanmıştır. Bunun yanı sıra, sözlük eşleştirmenin, otomatik üretilen düzenli ifadeler aracılığıyla metin üzerinde ön işleme yapılmaksızın nasıl kesintisiz bir biçimde gerçekleştirildiği gösterilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Can Özbey

Öğrenenlerin elektronik ortamdan kendi kendilerine öğrenmelerini sağlamak amacıyla tasarlanan ve geliştirilen materyaller e-öğrenme materyali olarak adlandırılabilir. E-öğrenme materyali geliştirmek için yazarlık araçlarından yararlanılmaktadır. E-öğrenme yazarlık araçları ile öğrenme içeriği oluşturulmaktadır. Uzaktan eğitim veren bireyler ve uzaktan eğitim birimleri tarafından e-öğrenme materyali geliştirilmesi için e-öğrenme yazarlık araçları kullanılmaktadır. Bu çalışmada yaygın olarak kullanılan e-öğrenme yazarlık araçları tanıtılmakta ve bazı ölçütlere göre karşılaştırılmaktadır. Bu kapsamda Adobe Captivate 9, Articulate Storyline 360, eXeLearning 2.1.2, H5P ve iSpring Suite 8 eöğrenme yazarlık araçları incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın e-öğrenme materyali geliştirme ekibinde yer alan programcılara ve öğretim tasarımcılarına ve uzaktan eğitim birimleri yöneticilerine gereksinim duydukları e-öğrenme yazarlık aracını seçme ve kullanmada yarar sağlayacağı umulmaktadır.

Akademik Bilişim
AB

Aslı Özdil Serkan İzmirli Cumali Yaşar Güney Hacıömeroğlu

Günümüz e-alışveriş siteleri kullanıcılara çok farklı çeşit ve sayıda ürünler sunabilmektedir. Yapılan bu çalışmada kullanıcının farklı ürün türleri için isteklerini dinamik profil vektörü ve makine öğrenmesi ile öğrenen, bu sayede kullanıcıya beğenmesi olası ürünleri önceden sunabilen bir öneri sistemi geliştirilmiştir. Yapılan testlerde 3 farklı kullanıcı profili için modülün öneri başarımı %70 üzerinde bir kesinlik değeri sunmuştur.

Akademik Bilişim
AB

Sait Can Yücebaş Ali Murat Tiryaki Mertcan Boğa

Günümüz e-alışveriş sitelerinde kullanıcı istekleri kelime eşleştirme ve/veya site tarafından sunulan seçeneklerin işaretlenmesi ile alınmaktadır. Bu çalışmada kullanıcıların serbest metin olarak girdiği arama kriterlerini bilgisayar ortamında anlamlandıran ve buna göre uygun sonuçları döndüren bir metin analizcisi geliştirilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Sait Can Yücebaş Ali Murat Tiryaki Mertcan Boğa

Ticari hayatın en önemli belgelerinden olan fatura birçok sahtecilik işlemine konu olmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yasal düzenlemesi sayesinde Türkiye'de cirosu 10 milyon ve üzeri olan 60 binden fazla mükellef faturalarını bu düzenlemeye göre elektronik ortamda Gelir İdaresi platformu üzerinden göndermek ve almak zorundadır. Fatura verilerinin aynı format ve standartta elektronik ortama taşınmasının sağladığı kolaylık sayesinde tüm veri üzerinden analizler yapılabilecek ve geliştirilen analiz araçları hem e-fatura mükellefleri hem de Gelir İdaresi tarafından kullanılabilecektir. Yazıda 2015-2017 yılları arasında e-fatura verileri üzerinden risk analizinin aykırı değer algoritmaları ile tespiti konusunda yapılan çalışmanın sonuçları aktarılmıştır. Bu bildiri İdea Teknoloji Çözümleri Ar-Ge Merkezi ELICIT: EFatura Uyumluluk ve Denetim Aracı TEYDEB Projesinin bir çıktısı olarak gerçekleşmiştir.

Akademik Bilişim
AB

İlknur Gür Nalçacı Can Özbey

Açık anahtarlı şifreleme, şifreleme ve şifre çözme işlemleri için sırasıyla açık anahtar (public key) ve bu açık anahtardan üretilemeyen bir özel anahtar (private key) olmak üzere iki farklı anahtar kullanılan şifreleme yöntemidir. Bazı sistemlerde, son kullanıcı için açık anahtarlardan türetilen çeşitli arayüzler (örn. ssh fingerprint), bir güvenlik önlemi olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Literatürde “açık anahtar doğrulaması” olarak geçen bu probleme farklı çözüm yöntemleri önerilmiştir. Günlük hayatta kullanılan bazı anlık mesajlaşma uygulamaları da kullanıcılarına açık anahtar doğrulaması yapabilme imkanı tanır. Mobil uygulama geliştiriciler açık anahtar doğrulamayı birbirlerinden farklı arayüzler ile kullanıcılarına sunabilmektedirler. Bu yöntemler sayısal sertifika gibi güvenilir üçüncü partilerin kullanımını içeren maliyetli çözümler yerine bu işin kullanıcı tarafından yapılması esasına dayanır. Yaptığımız çalışmada SIGNAL anlık mesajlaşma uygulamasının, geçmiş ve güncel versiyonlarında kullanılan iki farklı açık anahtar doğrulama yöntemi olan “parmakizi” ve “emniyet numarası” yöntemleri, birbirine benzer 21 kişilik iki kullanıcı grubu üzerinde test edilerek sonuçları analiz edilmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlar, doğrulama süresi ve kolaylığı noktasında “emniyet numarası” yönteminin “parmakizi” yöntemine göre daha avantajlı olduğunu göstermektedir.

Akademik Bilişim
AB

Muhammet Şakir Şahkulubey Enes Altuncu Kemal Bıçakcı

Dördüncü Sanayi Devrimi olarak da anılan Endüstri 4.0 ilk üç sanayi devriminden farklı olarak endüstriyel amaçla kullanılan tüm teknolojik cihazların veri üretmesi, bir başka deyişle kendi zekâlarına sahip olmaları ve ürettikleri veriden kendilerine anlam çıkarıp öğrenmeleridir. Yaşamın pek çok alanında gerçekleşmesi beklenen derin değişimlere yol açacak bu devrim, gerek yapıcı gerekse yıkıcı etkileri de beraberinde getirecektir. Bu çalışmada Endüstri 4.0 sürecinin dönüm noktaları esas alınarak, Kocaeli Üniversitesi Kandıra Meslek Yüksekokulu’nda “Yaratıcılık ve İnovasyon” dersi alan bir grup öğrenci ile Beyin Fırtınası Tekniği’nin uygulandığı odak grup görüşmesi yapılarak, yenilik olarak karşımıza çıkan yapay zekânın olası olumlu ve olumsuz etkileri değerlendirilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Benan Yücebalkan Dilay Güvenç

Endüstri tarihini sistematik incelediğimizde; dördüncü sanayi devrimine tanıklık ettiğimiz günümüze gelene kadar üç endüstriyel devrim var olduğunu söylemek mümkündür. İlk sırada insanlık tarihinin ikinci önemli dönüm noktası olarak kabul edilen sanayi devrimi gelmektedir. Sanayi devrimi insan ve hayvan gücüne dayalı üretim tarzından makine gücünün hâkim olduğu üretim tarzına geçiştir. 20. yüzyılın ilk on yılında elektriğe dayalı iletişim, petrolle çalışan içten yanmalı motorla birleşen İkinci Sanayi Devrimi’nin doğmasını sağladı. Fabrikaların elektriğe kavuşması, seri üretim çağını başlattı. Üçüncü sanayi devrimi ile yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve internet teknolojilerinin gelişimi üretimi yeniden farklı boyutlara taşımıştır. 2011’de Almanya tarafından Endüstri 4.0 olarak adlandırılan aslında uzun süredir yaşanmakta olan teknolojik gelişmelerin etkisi ile ise yepyeni bir üretim anlayışı ile karşı karşıya bulunmaktayız. Bu devrimin birçok açıdan diğer devrimlerden farklı olduğu sıklıkla dile getirilmektedir. Dünya Ekonomik Forumunun kurucusu ve başkanı Schwab (2016) “Dördüncü Sanayi Devrimi” adlı çalışmasının ilk cümlelerinde başlarında bulunduğumuz devrimi yaşama, çalışma ve birbirimizle ilişki kurma tarzımızı kökten değiştiren, kapsamı ve karmaşıklığı bakımından insanlığın daha önce yaşadıklarının hiçbirine benzemeyen bir devrim olarak nitelendirmekte ve bu devrimin önceki devrimlerden farklı olmasını hızı, genişlik ve derinliği, sistem etkisi şeklinde üç nedenden kaynaklandığını söylemektedir. Sanayi devriminden bugüne endüstriyel gelişim süreci içinde de birey, ihtiyaçlar, çalışma, toplumsal yapı, değerler ve özellikler, yaşam tarzı birçok kere dönüşmüştür ve şimdi yeniden değişmektedir. Devrimin sadece üretim sürecini etkileyeceği düşüncesi elbette oldukça yalın kalmaktadır. Diğer üç devrimde olduğu gibi üretim aşamasındaki dönüşüm, çalışma ilişkilerini ve dolayısıyla toplumsal, ekonomik, hukuki yapıyı da ciddi boyutta etkileyecek boyuttadır. Bu süreçte üretim süreçlerinin nasıl biçimleneceği, çalışma kavramının nasıl dönüşeceği, yeni yeteneklerin neler olacağı, işgücünde kimlerin yer alacağı gibi birçok soru karşımıza çıkmakta ve yanıt beklemektedir. Bu çalışma Endüstri 4.0 kavram ve içeriğini diğer sanayi devrimleri ile karşılaştırmayı ve devrimin etki alanlarını incelemeyi ve karşımıza çıkacak muhtemel soruları irdelemeyi amaçlamaktadır.

Akademik Bilişim
AB

Dilay Güvenç Elif Alp

Endüstri 4.0'ın önümüzdeki yıllarda büyük bir büyüme ve verimlilik seviyesine ulaşması beklenmektedir. Bu süreçte endüstriyel uygulamalar, yeni teknolojilerin ve iş modellerinin edinilmesini gerektirdiği için algılanan dönüşümün karmaşıklığı işletmelerin önünde önemli bir engel oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, Endüstri 4.0 tarafından sunulan gelişmiş teknolojilere ve hizmetlere uyum sağlamak yüksek seviyede tecrübe ve bilgi gerektirmektedir. Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) sistemleri Endüstri 4.0’a teknolojik ve operasyonel olarak hazır gibi görünse de iş süreçlerinin yeniden tasarlanması, eğitim ve güncelleme/yükseltme maliyetleri, bu maliyetler konusunda satıcı firmaya bağlılık, iş süreçlerine uyum konusundaki katı turum, bakım ve entegrasyon konusundaki yüksek maliyetler gibi özellikleri nedeniyle sürece uyum sağlamada zorluklara neden olmaktadır. Özellikle KOBİ’ler, daha az çalışan, daha az sipariş veya müşteri, düşük gelir gibi ortak özellikleri nedeniyle, ERP sistemlerine başarılı bir şekilde uyum sağlamakta zorlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Endüstri 4.0’a uyum sürecinde ERP sistemlerinin önemini vurgulamak, ayrıca bu dijital dönüşüm sürecinde gelişmiş teknolojilere, araçlara ve sistemlere yatırım yapma konusunda tereddüt yaşayan işletmelerin kolaylıkla uyum sağlayabilecekleri açık kaynak kodlu, ücretsiz bir ERP sistemi olan Odoo Community’yi tanıtmaktır.

Akademik Bilişim
AB

Gülay Ekren Alptekin Erkollar Birgit Oberer Şebnem Özdemir

Son yüzyılın en önemli teknolojik devrimleri arasında gösterilen nesnelerin interneti teknolojisi birçok endüstriyel alanda özellikle sürekli üretim yapan tesislerde cihazların birbirleri ile haberleşmesini sağlamak ve üretimi kontrol etmek için kullanılmaktadır. IoT teknolojisi ile üretim yapan fabrikalarda, verilerin doğruluğu, bütünlüğü ve gizliliği büyük önem taşımaktadır. Üretim verilerine zarar verebilecek durumlar sonucunda yaşanabilecek fabrika duruşları üretimi doğrudan etkileyerek yüksek üretim maliyetleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada endüstriyel işletmelerin IoT teknolojisi ile elde edilen ve üretim süreçlerini etkileyen verilerin güvenlik açıklarını kapatmak için neler yapılabileceği, sisteme yapılabilecek olası saldırıların tespiti, tehditlerin sınıflandırılması ve saldırıların önlenmesi hususları araştırılmıştır. Bununla birlikte veri doğruluğu ve bütünlüğüne bağlı olarak uzaktan bakım proseslerinin oluşturulması ve bu sistemlerdeki veri kaybının temel sebepleri ile çözümleri araştırılmıştır. IoT verileri ile planlanan bakım süreçlerinde makine ekipmanları ve yedek parçalar için uzaktan izleme ve bakım sisteminin süreçlerini iyileştirmek için çalışmalar yapılmış yeni bir yaklaşımı ortaya koyulmuştur.

Akademik Bilişim
AB

Sefa ÇETİNKAYA Yüksel Çelik

Türkiye'deki işletmelerin % 99,8'i küçük ve orta ölçekli işletmelerdir ve ekonomide önemli bir yere sahiptirler. KOBİ'ler, özellikle de yeni kurulan KOBİ'lerin hayatta kalması önemlidir. Girişimcilerin başarısı için KOSGEB 3 yıl süreli destek vermektedir. Bununla birlikte, desteklenen girişimcilik projeleri hala başarısız olmakta ve bu projeler için ayrılan kaynağın israfına neden olmaktadır. Bu çalışma, veri madenciliği karar ağacı algoritması ile, önerilen girişimcilik projelerinin başarı ve başarısızlık olasılığını tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Böylece, tahmin doğruluğu artacak ve REDDETMEK ve KABUL EDİLMESİ kararını bilimsel yaklaşıma dayandıracaktır. 2012-2014 yılları arasında KOSGEB Gaziantep Müdürlüğü tarafından değerlendirilen projeler, girişimcilerin yaş, cinsiyet, deneyim, eğitim, ortaklık yapısı, pazar, yer, sektör, personel ve sermaye özelliklerine göre analiz edilmiştir. Bu özelliklerin bir sonucu olarak, girişimci projelerinin başarılı olup olmadıklarına bakılmıştır. Girişimcilik projelerinden elde edilen veriler, ön işleme tabi tutularak WEKA 3.8.1 programına uyarlanmıştır. Veriler Karar ağacı algoritması ile sınıflandırılmıştır. Literatürdeki çalışmaların aksine, bu çalışmadaki başarılı ve başarısız özellikler, sınıflandırmada son derece tercih edilen Karar ağacı algoritması ile analiz edilmiştir. Literatürde C4.5 olarak bilinen karar ağacı algoritması ile veriler % 64 percentagesplit ile eğitilmiştir ve algoritma %81 başarı ile tahminde bulunmuştur. Ortaya çıkan ağacı etkileyen özellikler sırasıyla sermaye, ortak, konum ve yaş olarak görülmüştür.Ağacı etkilemeyen özellikler cinsiyet, eğitim, pazar, sektör ve personel olarak görülmüştür.

Akademik Bilişim
AB

Bekir POLAT Alptekin DURMUSOGLU

Modern trendler arasında yer alan, internet dünyasında kullanıcının bilgiyi üretmesi ve tüketmesi coğrafi bilgi sistemleri içerisinde de yeni bir bakış açısı oluşturmaktadır. Coğrafi veri üretme işi günümüzde sadece uzmanlar ve profesyonellerin yapabileceği bir işlem değildir. Amatör internet kullanıcıları da hazırlanan çevrimiçi sistemler aracılığıyla coğrafi veriye katkı sağlamaktadırlar. Amatör kullanıcıların coğrafi veri üretmesi, gönüllü coğrafi bilgi olarak tanımlanır. Bu çalışmada gönüllü coğrafi bilgi sistemleri olarak kabul edilebilecek web sitelerinin, Foursquare gibi, verilerini görselleştirerek yayınlamış olduğu görseller üzerinden bir analiz yapılacaktır. Ayrıca temel olarak coğrafi bilgi sistemi olmayıp, yaptığı iş gereği bu veriyi oluşturan uygulamaların da, Uber gibi, ürettikleri veriler üzerinden yapılan görselleştirme de incelenecektir.

Akademik Bilişim
AB

Hacer Kübra SEVİNÇ Ismail Rakıp Karas

Bu çalışmada sabit ve hareketli görüntülerdeki arabaların tespit edilmesini sağlayacak bir modelin mevcut derin öğrenme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesi yapılmıştır. Görüntü işleme problemlerinde başarılı sonuçlar veren Konvolüsyonel Sinir Ağları (CNN) model eğitim yöntemi olarak belirlenmiştir. Pratikte böyle bir modelin geliştirilmesi için kullanılabilecek yazılımlar ve araçlar tecrübe edilmiş ve bu bildiride anlatılmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Doğa Barış Özdemir Ahmet Cumhur Kınacı

Bu çalışmada Herkes için Kütüphane Projesi’nin başlangıcından günümüze geçirdiği gelişmeler aktarılmakta, özel olarak Proje kapsamında gerçekleştirilen eğitim çalışmalarına odaklanılmaktadır. Proje kapsamındaki eğitim çalışmalarını Proje ekibi tarafından verilen eğitimler, kütüphane çalışanlarının verdiği eğitimler ve paydaşlar tarafından düzenlenen eğitim faaliyetleri şeklinde üç gruba ayırmak olanaklıdır. Söz konusu eğitimler kimi zaman çevrimiçi, kim zaman ise yüz yüze olarak ilgililere sunulmaktadır. Herkes için Kütüphane Projesi’nin bağlı olduğu Küresel Kütüphaneler Girişimi, dijital dâhil olma, eğitim, sağlık, devlet ve yönetişim, kültür ve boş zamanları değerlendirme, ekonomik gelişme ve iletişim şeklinde yedi etki alanı belirlemiştir. Bu alanlar içerisinde eğitim, Herkes için Kütüphane Projesi’nin öncelikli etki alanlarının başında gelmektedir. Bunun temel nedeni demografik değişkenler bağlamında, Türkiye’deki belediye kütüphanelerinin kullanıcı grubu içerisinde öğrencilerin ciddi bir orana sahip olmasıdır. Hem daha önce gerçekleştirilen çalışmalar hem de Proje kapsamında yapılan kütüphane kullanım araştırmaları bu saptamayı destekler niteliktedir. Ayrıca yaşam boyu öğrenme mantığı çerçevesinde, hemen her gruba hitap eden etkinlikleri eğitim ile ilişkilendirerek kütüphaneleri cazibe merkezleri haline dönüştürmenin de Proje’nin hedefleri arasında yer aldığı unutulmamalıdır.

Akademik Bilişim
AB

Orçun Madran Umut Al

http, internet sayfalarının ziyaret edilmesinde kullanılan ve iletişimi yönlendiren protokol yapısıdır. Protokolde veri aktarım hızı ve bant genişliği iletişim hızını belirleyen 2 ana etmendir. Siber güvenlik açısından bakıldığında bu iki etmenin sınırlarına ulaşmasını sağlayan DOS saldırıları, son yıllarda artan güvenlik zafiyetlerinden en çok yaşananıdır. Son dönemdeki gelişmeler açısında bakıldığında ise artan internet iletişim trafiği noktasında da http yapısı yetersiz kalmaktadır. Bu problemlerin çözümü noktasında önce http/1.1 versiyonu sonrasında ise http/2 versiyonu geliştirilmiştir. Yapılan bu çalışmada http/2 yapısının hem siber güvenlik hem de artan trafiğin yönetimi açısından ortaya çıkan problemlere nasıl çözüm olacağı incelenmiştir. Özellikle artan internet trafiği noktasında iyi bir çözüm olacağı aşina olan yeni protokol yapısı, DOS ataklarında da kesin olmamakla birlikte çözüm olabilecek nitelikte olduğu çalışma sonucu elde edilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Ömer KASIM

İkinci el, Türk Dil Kurumu’nda; kullanılmış, elden düşme olarak tanımlanmıştır. Günlük yaşantıda sıkça karşılaşılan bu ifade, otomobilden eve, cep telefonundan bilgisayara kadar her alanda olduğu gibi artık yazılım ürünleri için de kullanılmaktadır. Bilgisayar yazılımı denince akıllara gelen ilk örnek Microsoft firmasının üretimi olan Windows işletim sistemidir. Bu çalışmada ikinci el yazılımın tanımı, kullanım yeri, hukuksal boyutu, Yargıtay kararı açısından hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi ve diğer ülkelerde verilen yargı kararları üzerinden değerlendirme yapılacaktır. Yapılan araştırmalar neticesinde Türkiye'de ve diğer ülkelerde yapılan çalışmalar değerlendirilmiş ve özellikle Türk Yargı Sisteminde emsal teşkil edecek Yargıtay kararı incelenmiştir. Yapılan kaynak taramaları sonucunda diğer ülkelerde özellikle Avrupa kıtasında ikinci el yazılım ticaretinin geçmiş yıllardan bu yana yapıldığı görülmüştür. Türkiye'de de Yargıtay kararının emsal oluşturması sonucu ikinci el yazılım ticareti yapılmaya başlanmıştır. Ancak kullanıcılar açısından yeni bir kavram olan ikinci el yazılım ticaretinin gelişmesi için çalışmalar yapılmalı ve kişilerin veya kurumların bu ticareti Türkiye’de e-ticaret pazarında yerini alması ve ikinci el yazılım ticareti yapan şirketlerin kurulması gerekmektedir.

Akademik Bilişim
AB

Oğuz Aksoy

Kimyasal bileşenlerin biyolojik aktivitelerinin gözlemlenmesi uzun zaman alan ve maliyetli bir süreçtir. Bu süreci hem hızlandırmak hem de maliyetini azaltmak için yapılan in-silico deneyler bilgisayar ortamında yapılan benzetim çalışmalarıdır. In-silico deneyler ile biyolojik moleküler sistemler zaman ve maliyet bakımından çok daha kolay bir şekilde anlaşılmaktadır. Bu yöntemle hücrede genetik değişikliğe neden olabilecek olan mutajenisite veri madenciliği algoritmaları kullanılarak tahmin edilebilmektedir.Yapılan çalışmada 8208 gözlem ve 155 değişkene sahip veri seti kullanılmıştır ve bu veri seti üzerinde mutajenisitenin belirlenmesi için ağaç yapısına sahip olan veri madenciliği algoritmaları uygulanmıştır. Kullanılan algoritmalar arasında sınıflama ve regresyon ağacı %71.67, gradyan artırım makineleri %77.91, uç gradyan artırım makineleri %84.21 ve son olarak rastgele orman %84.68 sınıflama başarımı göstermiştir.

Akademik Bilişim
AB

Enis Gümüştaş Ayça Çakmak Pehlivanlı

Java Sanal Makinesi(Java Virtual Machine - JVM) sayesinde yazdığımız kodları farklı işletim sistemleri üzerinde çalıştırabilmekteyiz. Bu yapıyı kullanan birçok dil bulunmasına rağmen yeni duyurulan Kotlin programlama dili, diğer JVM tabanlı dillere oranla büyük bir yükseliş göstermiştir. Yükselişin temel nedenleri arasında Google’ın Android geliştirme için resmi dil olarak Kotlin’i ilan etmesi, dilin genel söz dizimi yapısındaki kolaylık, null pointer hatasına karşı güvenlik önlemleri belirtilebilir.

Akademik Bilişim
AB

Sedat Öztürk İlhan Öztozlu

Bu çalışmada; Yapay Sinir Ağı - Çok Katmanlı Algılayıcı (YSA-ÇKA) ve Çoklu Regresyon Analizi (ÇRA) yöntemleri kullanılarak, Türkiye’de demir çelik endüstrisine ev sahipliği yapan başlıca iller arasında yer alan Karabük kentsel alanına ilişkin, günlük Partikül Madde (PM10) kirletici gösterge seviyesinin tahminine yönelik bir yaklaşım sunulmuştur. Söz konusu yaklaşımda, veri seti olarak 2005 ile 2015 yıllarına ilişkin günlük olarak ölçülmüş, meteorolojik gözlem verileri ve kirletici değerler kullanılmıştır. Gerçekleştirilen deneysel çalışmalar sonucunda; hava kirletici değerlerin tahmininin mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca uygulanan YSA-ÇKA ve ÇRA yöntemleriyle elde edilen sonuçların performansları da değerlendirilmiştir. Deneysel çalışmalar sonucunda, YSA-ÇKA yönteminin, ÇRA’ya göre daha iyi bir performans gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Kürşat Mustafa KARAOĞLAN Ü. ATİLA Yusuf Kurtgoz Oğuz Findik

Günümüz internet kullanıcılarının en sık ve yoğun olarak giriş sağladığı internet siteleri, sosyal ağ olarak tabir edilen, Facebook, Twitter, Linkedin gibi sitelerdir. Sadece sosyalleşmek için değil, bilgi edinme veya kariyer gelişimi için de bu siteler tercih ediliyor. Bu sosyal ağlarda, kullanıcıların birbirleri ile etkileşimleri karmaşık ağlar üzerine kurulmuştur. Kullanıcılar, takip ettikleri kişi ya da kurumlar ile istedikleri gibi iletişime geçmekte veya çeşitli paylaşımlarda bulunabilmektedirler. Ayrıca kullanıcılar, kariyerlerine de bu muazzam uzayda yön verebilir duruma gelmişlerdir. Doğal olarak kurumlar da ihtiyaçları dahilindeki kişilere bu ağlar üzerinden kolayca ulaşabilir duruma gelmişlerdir. Ancak kurumlar, hala yeni bir çalışanı kabul etmeden önce güvenilir olduklarını düşündükleri kişilerden referans kontrolü yapmak mecburiyetindedirler. İnsanları sanal ortamda ifade edebilecek, diğer tüm kullanıcılar tarafından da kabul görmüş bir öz değer kavramının oluşması, bu zorunluluğu ortadan kaldırabilir. Bu çalışma kapsamında geliştirilecek olan nihai sistem ile, referans verme temeline dayanan sosyal bir ağda dinamik puanlama yapılmasını sağlayacak, kompleks ağ algoritması tasarlanmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Samet ESEN Ediz ŞAYKOL

Eğitimin hedefine ulaşma düzeyini belirlemek için bazı ölçme ve değerlendirme yöntemleri kullanılagelmektedir. Çoktan seçmeli sınavlar eğitim hedeflerini ölçmede kullanılan uygun yöntemlerden birisidir. Bilişim teknolojilerinde ve özellikle veri işleme başlığı altında gerçekleşen ilerlemeler, geleneksel ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin yanlış veya eksiklerini ortaya çıkarmıştır. Özellikle büyük hacimli verilerde tamamen insan denetimli olarak veri işlenmesinin hatalara ve/veya yanlış sonuç çıkarımlarına yol açtığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmada sınav süreçlerinin yönetilmesi ile ilgili Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi örneği bir yazılımla ele alınmaktadır. Geliştirilen bu yazılımda ana bilim dallarına göre soru dağılımı yapma, konularına göre soru havuzu oluşturma, kitapçık ve oturma düzeni hazırlama, değerlendirme, öğrenci performansı izleme ve sınav istatistikleri üretme gibi işlemler gerçekleştirilmektedir. Bu yazılım öğretim elemanlarının zamanını alan sınav organizasyonu ve değerlendirme işlemlerini daha az zaman alan, daha verimli ve daha hatadan uzak hale getirmekte ve eğitim-öğretim süreçlerinin iyileştirilmesini sağlamaktadır. Bu çalışma aynı zamanda, sınav önerisi ve sınav değerlendirmesi sonuçları üzerinde veri madenciliği ile yapılması planlanan başka çalışmaların bir aşaması niteliğindedir.

Akademik Bilişim
AB

Selçuk Öğütçü Samet Diri Levent Altıntaş

Bilgi teknolojisindeki hızlı değişim hızı, sözleşmeye bağlı olgunluk modeli uyumluluk kriterlerine dayanan ağır planların, şartnamelerin ve diğer dokümantasyonların giderek terkedilmesine sebep olmaktadır [1]. Özellikle küçük yazılım organizasyonları dokümantasyon yükünü azaltan çevik (agile) yazılım geliştirme yöntemlerini benimsemeye başlamışlardır. Bu bildiride, ihraç edilen iş makinaları için gömülü yazılımlar ve uzaktan takip yazılımları geliştiren bir teknoloji şirketinde yürütülen bir süreç iyileştirme çalışması ele alınmıştır. Scrum yöntemini kullanarak CMMI Seviye 2 gereksinimlerini karşılama maksadıyla başlatılan yazılım süreç iyileştirme projesi bir vaka çalışması olarak takdim edilmiştir. Yapılan çalışmanın amacı Scrum yöntemini oluşturan ögeler ile CMMI Seviye 2 gereksinimleri arasında bir eşleştirme modeli oluşturmak suretiyle, Scrum kullanan bir organizasyonun tanımlı süreçlerinin CMMI Seviye 2 gereksinimlerini pratik bir şekilde sağlayabileceğini göstermek ve uygulayıcılara bu konuda iyi bir örnek teşkil etmektir.

Akademik Bilişim
AB

Burcu Yalçıner Kıvanç Dinçer

Hızla gelişen teknolojik yenilikler, zaman zaman akıllı cihazların güncellenmesi şeklinde olabilmektedir. Ancak bazı ileri teknoloji gerektiren durumlarda piyasaya sunulan yeni cihazların satın almasını gerektirmektedir. Bu durum özellikle genç-öğrenciler için büyük önem arz etmektedir. Çünkü kısıtlı bütçelerle eğitim-öğretimini tamamlamak birincil hedefleri olmaktadır. Bu çalışmada, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Makine Programında eğitim öğretime devam eden 65 öğrenciye beşli Likert ölçeğinde anket uygulanmıştır. Anket iki kısımdan oluşmaktadır. 1. Kısımda öğrencinin demografik özellikleri yer alırken, 2. Kısımda ise, öğrencilerin teknolojik ürünlere yatkınlıklarını test eden sorular yer almıştır. Çalışmanın sonucunda, öğrencilerin tümünün cep telefonu olduğu, mezuniyet sonrasında, bilgisayar destekli tasarım yapmak isteyen yada CNC tezgahlarında çalışmak isteyen öğrencilerin Notebook’larının özelliklerini daha da geliştirmek istedikleri, kaynakçılık yada klasik tezgah kullanmaya yatkın öğrencilerin ise daha çok akıllı cep telefonlarını yenilemeyi tercih ettikleri görülmüştür. Akıllı telefonun öğrenciler tarafından daha yüksek oranda tercih edildiği görülmüştür.

Akademik Bilişim
AB

Yusuf Dilay Adem Özkan Mesut Kilit

Bir mesleki alanda kullanılan genelde yabancı dilde, özelde İngilizce dilinde yazılmış olan metinlerde en çok kullanılan sözcüklerin ilgili uzmanlık alanına göre saptanması ve bu sözcüklerin yabancı dile yönelik bilinmesi gereken ve en sık kullanılan sözcükler kümesi ile karşılaştırılması hem ilgili yabancı dile yönelik genel hazırlık öğreniminde hem de yabancı dille verilen derslerde öğrencinin ayrıca bilmesi gereken sözcüklerin saptanması konusunda son derece önemli bir evredir. Bu çalışmada Havacılık alanında farklı alt disiplinlerde kullanılan metinler “metin madenciliği” yöntemi ile taranmakta ve sözcükler kullanım sıklığına göre sıralanarak listelenmektedir. İlk örnek çalışmada “Havacılık Güvenliği” konusundaki İngilizce bir metin üzerinde çözümleme yapılmış ve bu çözümleme üzerinde toplam sözcük sayısının %85’ini oluşturan sözcükler İngilizce dilinde en çok kullanılan 3000 sözcük ile karşılaştırılarak bu kümede olmayan sözcükler saptanmıştır. İlgili sözcüklerin bellenmesi konusunda da bir algoritma ve bu algoritmaya yönelik bir program önerisi sunulmuştur.

Akademik Bilişim
AB

R. Haluk KUL Gökhan SİLAHTAROĞLU

Bilimsel bir çalışmanın makaleye dönüşüm sürecindeki önemli ve kritik adımlardan biri çalışmaya uygun bir derginin seçilmesidir. Bu seçim işlemi doğru yapılmadığı takdirde çalışma daha hakemlere bile gönderilmeden dergi editörleri tarafından çalışma içeriğinin dergi ile uyumsuzluğu gerekçesi ile reddedilebilmektedir. Bu nedenle çalışmayı bir dergiye göndermeden önce, o dergideki makalelere bir göz atılması gerekmektedir. Bu durum ise dergi web siteleri arasında çokça vakit harcanmasına sebep olmaktadır. Hâlihazırda Elsevier Journal Finder, Springer Journal Suggester, IEEE Publication Recommender gibi dergi öneri sistemleri geliştirilmiştir; ancak tümüyle Türkçe yayınlara ve Türkçe dilde yayın yapan dergilere odaklanan bir dergi öneri sistemine rastlanmamıştır. Bu çalışmadaki amaç; veri madenciliği yöntemlerini kullanarak Türkçe dergi öneri sistemi geliştirilmesine yönelik bir taslak sunmaktır. Bu kapsamda, öncelikle çalışan mevcut İngilizce dergi öneri sistemleri incelenerek bu sistemler hakkında kısa bilgilere yer verilmiştir. Sonrasında çalışmada izlenen Veri Madenciliği için Çapraz Endüstri Standard Süreç Modeli (CRISP-DM) ile ilgili detaylar sunulmuştur. Ayrıca Türkçe dergi öneri sisteminin yapısının ve karar mekanizmasının nasıl olması gerektiği ele alınmıştır. Önerilen sistemin taslak ara yüz tasarımına yer verilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Elif Kartal İlkim Ecem Emre Zeki Özen

Bu çalışmanın amacı, iş zekası kavramının tanımı yapıldıktan sonra, veri bilimi ve veri madenciliği tekniklerini kullanarak, MINT ülkeleri olarak bilinen Meksika, Endonezya, Nijerya ve Türkiye’de iş zekası uzmanı olarak çalışan veya daha önce iş zekası uzmanlığı yapmış kişilerin Linked-in profillerinde bulunan yetenek bilgilerinin alınmasıyla, bu alandaki ülkelere göre gereken beceri bilgilerini bulmak ve MINT ülkelerinin iş zekası alanındaki karşılaştırmalarını yapmaktır.

Akademik Bilişim
AB

Berna Taş Kader Bastem Şadi Evren Şeker

Programlama dilleri derslerinin bilgisayar laboratuvarlarında uygulamalı olarak yapıldığı durumlarda, öğrenciler öğretim elemanı tarafından ekrana yansıtılan kodu okumak ve yazmak konusunda çeşitli sıkıntılar yaşamaktadırlar. Bunların başında kod satırlarının projeksiyon ekranından kolayca okunamamaları ve fiziki engeller nedeniyle görülememeleri gelmektedir. Ayrıca öğrencilerin öğretim elemanı tarafından yazılan koda yetişememeleri, yazdıkları kodda bulunan bir hatayı giderirken takipten kopmaları gibi problemler de yaşanmaktadır. Düşük çözünürlüklü bir projeksiyon ekranında ve büyük fontlar tercih edilmiş bir editörde gösterilebilen az sayıdaki kod satırına bir de sık sık eski kodların gösterilerek öğrencilerin yetişmeye çalışmasının beklenmesi dersin akışını bozmaktadır. Aynı durum laboratuvar ortamındaki dersler dışında çeşitli kurslar, çalıştaylar vb. ortamlarda da geçerlidir. Bu çalışmada öğretim elemanı tarafından yazılan kodun tarayıcı içerisinde öğrencilerle paylaşılması ve gerektiğinde kopyalanabilmesi amacıyla bir uygulama geliştirilmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen açık kaynak uygulama ile öğrenciler yazılan kodun dosyaları ve satırları arasında rahatça dolaşabilmekte, görememekten ve yetişememekten kaynaklanan problemler en aza indirilmektedir. Kodaman ismi verilen uygulamaya https://github.com/qpulsar/kodaman adresinden ulaşılabilmektedir.

Akademik Bilişim
AB

Hüseyin GÜNEŞ Mehmet Emin KORKUSUZ

Veri analizi, grafik çizimleri ve özellikle de istatistiksel hesaplama için kullanılan R programlama dilinin kullanıcı sayısı her geçen gün artmaktadır. Sosyal medya sitelerinin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük veri analizinde de sıklıkla kullanılır olmuştur. Sosyal medya sitelerinde kullanıcılar tarafından üretilen veriler, farklı amaçlardaki veri analizcileri için bir hazine niteliğindedir. Bu yapılandırılmamış verileri işleyerek içerisinden bilgi niteliği taşıyan verilere ulaşmak; veri madenciliği, büyük veri, makine öğrenmesi gibi disiplinlerin temel amaçlarından biri haline gelmiştir. Bu çalışmada sosyal medyadan veri analizi için R programlama dili kullanılarak bir örnek olay incelemesi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerle birlikte gerek sosyal medya analizinin önemi vurgulanmış, gerekse R programlama dilinin potansiyellerine örnek çalışma gerçekleştirilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Serkan Savaş Nurettin Topaloğlu

Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) araçları son on yılda sessizce olgunlaştı ve şimdi birçok organizasyonda yer buluyorlar. Manuel olarak geçekleşen çeşitli operasyonel süreçlerin ve işlemlerin teknolojiyle birlikte yerini bilgisayarları koyma potansiyeliyle, ileriye dönük düşünen ticari liderler robotik süreç otomasyonuna dikkat çekmeye başladılar. Bu makalede önce robotik süreç otomasyonun ne olduğu ve neler yapılabildiği, neden ihtiyaç duyulduğu gibi sorulara yanıtlar verilmeye çalışılacaktır. Ayrıca robotik süreç otomasyonun yapısal olarak çeşitlerinden ve ürünlerinden bahsedilecektir. Anahtar Sözcükler: Robotik, Otomasyon, Yazılım Geliştirme, Süreç Yazılımları, Robotik Yazılımlar, RSO, Makine Öğrenimi, Konuşma Algılama, Doğal Dil İşleme Abstract: Robotic Process Automation (RPA) tools have matured hushedly over the last decade and now take place in many organizations. Prospective commercial leaders have begun to draw attention to robotic process automation, with the potential to put computers in place with technology in a variety of manual operational processes. At this article, we primarily will try to give answers to questions such as what is robotic process automation and what can be done and why it is needed. In addition, robotic process automation will be structurally described in terms of its variety and its products.

Akademik Bilişim
AB

Umut Boz Bekir Tevfik Akgün

Bu çalışmada Unity 3D oyun motoru ile araçların plaka takibinin simülasyonu yapılmıştır. Araçlara belirli bir yol güzergahı ve belirli bir hız verilerek kameralardan takibi yapılmıştır. Simülasyonda 16 kamera ve 3 araç kullanılmıştır. Hangi kameradan hangi aracın geçtiği ve araçların geçiş saati gibi bilgiler Microsoft SQL veritabanında saklanmıştır. Kameralardan elde edilen verilerin karşılaştırılması için iki aracın kamera ve saat bilgileri veritabanından çağrılmıştır. Bu iki kamera noktası arasındaki mesafenin tespiti için Dijkstra algoritmasından faydalanılmıştır. Araçların plakalarının aynı olması durumunda aralarındaki mesafe ve geçiş süresi bilgileri ile araçların bu mesafeyi katedip edemeyeceğinin tespiti yapılmıştır. Böylelikle araçlardan birinin sahte plaka kullanıp kullanmadığı belirlenmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Salih Özkan Baha Şen Kemal Akyol

Twitter ve Facebook gibi günümüzün en yaygın kullanılan sosyal ağlarında sınıflandırma, bu ağların doğasından ötürü tek sınıflı (sadece bir ilişkinin varlığını nitelendiren, bu varlık konusunda olumlu veya olumsuz bir hüküm vermeyen) veriler kullanılarak yapılabilmektedir. Takip etmek, beğenmek, retweet etmek gibi etkileşimler herhangi bir negatif anlam içermemektedir. Aynı zamanda, bu ağlarda bulunan çok fazla sayıdaki etkileşim de sınıflandırıcılarda bu verilerin temsil edilmesinde zorluğa yol açmaktadır. Chang ve diğerleri [1] tarafından yapılan bir çalışmada yeni bir olasılıksal yaklaşım olan SPU (Streaming Posterior Update), sosyal ağ verileri ve link tahmin etmede pozitif etiketsiz öğrenme problemi için bir çerçeve olarak önerilmiştir. Bu çalışma, SPU’yu melez (hybrid) bir toplama (ensemble) yaklaşım ile geliştirmeyi hedeflemiştir. Geliştirilen toplama yaklaşıma En-SPU adı verilmiştir ve SPU’ya göre AUC (Area Under the ROC Curve – ROC Eğrisi Altındaki Alan) ve ACC (Accuracy – İsabetlilik) alanlarında daha başarılı olduğu gözlemlenmiştir.

Akademik Bilişim
AB

DORUK PANCAROGLU

Davranışsal Ekonomi, klasik iktisadi temellere ek olarak birey davranışları ve psikolojinin de dikkate alınması ile ortaya çıkmıştır. Literatürde geleneksel yaklaşım, ekonomik modellerin açıklanmasında felsefi bakış açısı ya da matematiksel ifadelerin kullanılması üzerinedir. Bu yaklaşım, günümüzde teknolojik ve sosyo-kültürel gelişmelerin de etkisiyle farklılaşmaya başladığı söylenebilir. Bunun en temel sebepleri arasında, insanların sosyal medya ve internet ortamında oluşturulan toplumsal hareketlere bağlı kalarak ekonomik yönelimlerini belirlemeye başlamalarıdır. Bu gelişimlerin doğrultusunda açığa çıkan davranışsal ekonomi kavramı, klasik yaklaşımın yanı sıra ekonomik modellemede insan psikolojisini de devreye alarak incelemeyi önerir. İnsanların mal veya ürün satın alırken karar verme mekanizmaları, klasik ekonominin olduğu gibi davranışsal ekonominin de ilgi alanıdır. Farklı olarak davranışsal ekonomi, psikolojik etkenleri de göz önünde bulundurur. Günümüzde insanların satın alma mekanizmaları üzerinde sosyal medyanın oldukça fazla etkisi olduğu söylenebilir. Özellikle “sosyal medya fenomenleri” davranışsal ekonominin temel yaklaşımını oluşturan psikolojik etkenlere iyi bir örnek oluşturmaktadır. Son dönemlerde ortaya çıkan sanal paranın sosyal medya üzerinden paylaşım yapıldıktan sonra rağbet görmesi ve insanların sanal paraya yönelmesi örnek olarak gösterilebilir. Bu çalışmada, sosyal medya etkisinin iktisadi verilerle karşılaştırılması yapılarak analizler ve grafikler oluşturulacaktır. İncelenecek olan olguları açıklamak amacıyla videolar ve görsellerle sunum desteklenecek ve davranışsal olarak insanların psikolojilerini etkileyen unsurların neler olduğu belirtilecektir. Türkiye ekonomisi baz alınarak ülke ekonomisine dair istatistikler bu kapsamda incelenecektir. Davranışsal ekonominin bilinirliğini artırmak amacıyla genel örnekleriyle çalışma tanımlanacaktır.

Akademik Bilişim
AB

Habip Kaplan

Bu çalışmada, bir bilişim suçu olan sosyal mühendislik incelenecek, siber güvenlik alanında en zayıf halka olarak kabul edilen ‘insan’ kavramının sosyal mühendislik suçları üzerindeki etkisi ele alınacaktır. Bu konunun ele alınmasındaki amaç birçok şirket ve devlet kurumunun yüksek maliyetli güvenlik yazılım ve donanımları için bütçe ayırmasına karşılık, sosyal mühendislik saldırı türlerine karşı çalışanlarını bilinçlendirme konusunda zayıf kalmasıdır. Bu çalışmayla birlikte ‘insan’ unsurunun zayıf yönlerinin nasıl manipüle edilerek hedef sisteme sızıldığı, hedef kişinin hangi kıstaslara göre seçildiği anlatılmaya çalışılacaktır. Ayrıca sosyal mühendislik ataklarına karşı nasıl önlemler alınabilir sorusuna cevap verilecektir.

Akademik Bilişim
AB

N.YALÇIN Ayça AVŞAR

Araç ve araç donanım teknolojisindeki gelişmeler büyük ölçekli araç sürüş verilerinin toplanmasına olanak sağlamıştır. Bu veriler özellikle kentsel alan trafik yönetimi ve bununla ilişkili olan güvenlik ve sigorta uygulamaları için önemli bir kaynak teşkil etmektedir. Fakat, bu araştırmada, sürüş örüntülerinin sürücülerin özelliklerini tahmin edebilme yeteneği ile ilgilendik. Cinsiyet tahmini de bunlardan birisidir. Bu amaç için Uyanık veri kümesini [6] kullandık. Bu veri kümesi, 17 kadın ve 88 erkek sürücünün tek bir araç ile önceden belirlenmiş 25km’lik bir rota üzerinde sürüş yapması ile oluşan ham araç sensör verilerinden oluşmaktadır. Bu sensör verileri içerisinde CAN hattı verileri de yer almaktadır. Araştırmamızda, CAN hattı üzerinden zaman tabanlı olarak ölçümlenen araç hızı, motor, gaz, fren, debriyaj ve direksiyon verilerine makine öğrenmesi sınıflandırma metotlarını uygulanarak sürücü cinsiyet tahmini yaptık. En iyi sınıflandırıcılar %97 başarım oranına ulaştı. Bu yüksek başarım oranı, yeni bir tartışma konusu açtı: Sürüş verisinin hassas bir kişisel özellik olarak ele alınması gerekir mi?

Akademik Bilişim
AB

Batuhan Karataş Osman Abul

Telsiz Duyarga ve Aktör Ağlarında (TDAA’nda) bazı düğümlerin bozulması ağın bağlantısını koparır ve diğer aktif düğümlerin iletişimlerini engeller. k-bağlı ağlarda herhangi k-1 düğümün bozulması ağın bağlantısını zedelemez. k-bağlılık denetleme algoritmaları, mevcut topolojinin k değerini hesaplamak için kullanılmaktalardır. Bir ağın k değeri o ağın asgari düğüm derecesi, her iki düğümün arasında asgari bağımsız patikaların sayısı, kritik düğümlerin olup olmadığı ve ağın yoğunluğuyla ilgili önemli bilgiler verebilir. Bu çalışmada k-bağlılık denetleme problemi için tasarlanan merkezi ve dağıtık algoritmaları inceledikten sonra, bir merkezi algoritması ve en son önerilen PACK ve DECK isimli dağıtık algoritmaların performansı değerlendirilmiştir. Merkezi algoritmada ağın topoloji bilgileri bir düğümde toplanır ve k değeri elde edilen çizge üzerinden bulunur. PACK algoritması düğümlerin arasındaki bağımsız patikaları boyayarak k’yı yüksek oranda doğru bulmaktadır. Bazı topolojilerde PACK algoritmasının bulduğu değer ağın gerçek k değerinden düşük olabilir. DECK algoritmasında ağın k değeri 3 aşama sonrasında her zaman doğru bulunmaktadır. Bu çalışmada PACK, DECK ve Central algoritmalarının performansı, simülasyon ortamında ve gerçek ağlar üzerinde karşılaştırılmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Vahid Khalilpour Akram Yasin Yiğit Orhan Dağdeviren

Ses tanıma çalışmaları son yıllarda çeşitli alanlarda kullanılmak amacıyla yaygın üzerinde çalışılan alanlardan birisi olmuştur. Ses tanıma işlemlerinin uygulamalarına bakıldığında konuşma tanıma, konuşmacı tanıma, kimlik tespiti, cinsiyet tanıma disiplinleri yoğun olarak çalışmalar üretilen konulardır. Ses tanıma bilgisayar ile insan arasındaki iletişimde sesli kontrole imkân tanımasından dolayı yapılan çalışmaların bu alana yoğunlaşmasında etkili olmaktadır. Bilgisayar ile insan arasındaki sesli kontrolün yapılabilmesi sadece bu alanda değil aynı zamanda elektronik cihazların da sesle kontrolünde etkili olmaktadır. Ses tanıma işlemleri son yıllarda yoğun olarak üzerinde çalışılan konulardan birisi olmakla birlikte bu alanda yapılan çalmaların 1950’lerden beri devam eden bir süreç içinde geliştirilmeye devam edildiği görülmektedir. Ses tanıma işlemlerinin yapıldığı çalışmalara bakıldığında, konuşmacı tespiti, konuşma tanıma, konuşmacıya bağımlı konuşma tanıma, konuşmacıdan bağımsız konuşma tanıma, sesin metne dönüştürülmesi gibi alt disiplinlerin ortaya çıktığı görülmektedir. Ses tanıma işlemlerinde önemli aşamalardan bir tanesi kullanılan yöntemdir. Hangi alt disiplin için hangi yöntemin daha verimli olabileceğini tespit etmek üzerinde çalışılan önemli konulardan bir tanesidir. Ses tanıma işlemlerinde kullanılan pek çok yöntem vardır. Bu çalışmada geliştirilen cinsiyet tanıma sistemi için Temel Bileşenler Analizi Yönteminin performansı değerlendirilmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Emrah Özkaynak E. E. SULAK H. Yılmaz

İstenmeyen e-postalara maruz kalmak işletmelerin iş süreçlerinde aksamalara, zaman kayıplarına ve hatta maddi kayıplara sebep olduğundan günümüzün önemli sorunlarından biri olarak görülebilir. İstenmeyen e-postaların engellenmesi için öncelikle tespit edilmeleri gerekmektedir. Bu çalışmada, gelen e-postaların sınıflandırılması ve istenmeyen Türkçe e-postaların tespiti için Naive Bayes algoritmaları (iki terimli ve çok terimli) ve Destek Vektör Makinesi algoritmaları (doğrusal ve RBF çekirdek fonksiyonlu) kullanılmaktadır. Çalışmada, öğrenme kümesinin Türkçede kullanılan etkisiz kelimelerden arındırılması ve arındırılmaması durumunda TF-IDF yöntemi ile oluşturulan özellik vektörünün sınıflandırma başarısına etkisi incelenmiştir.

Akademik Bilişim
AB

Sefa Saylan Özgür Çakır

Dijital dünya artık bizim için sürekli ihtiyaç haline gelmiştir. Günümüzde artık birçok web sitesi kullanıcılarıyla etkileşim içinde olup onların istekleri doğrultusunda bilgi sunmaktadır. Özellikle son zamanlarda internet üzerinden erişilebilen veri tabanı içeren web uygulamalarının sayısı hızla arttığı gözlenmektedir. Bu artış ile güvenliğin önemi de kat kat artmaktadır. İnternet ağında olan bu veritabanları için hazırlanan güvenlik tedbirleri zaman zaman koruma sağlamamakta ve kötü niyetli kişilerin saldırılarına uğrayarak ihlaller yaşanmaktadır. Bu saldırılar kurumların güvenlik seviyelerine ve saldırganın becerisine göre büyük maddi zararlarla sonuçlanmaktadır. Hali hazırda profesyonel biçimde hizmet sunan web uygulamalarının oldukça büyük bir bölümü SQL standardını kullanmakta ve veri tabanı ile iletişimlerini bu sorgu dili olan sql ile yapmaktadırlar.[1] Web güvenliğinin korunması amacıyla güvenlik duvarları, saldırı tespit sistemi ve bunların engellenmesi gibi sistemler kullanılsa da bazen bu tedbirler yetersiz kalmaktadır. Web uygulamalarında saldırganların hazırladığı kötü niyetli yazılım ve kodlarla dinamik biçimde hazırlanan SQL sorguları engellenebilir veya değiştirilebilir. Tarayıcıların adres çubukları veya veri girişi yapılabilen alanlara bu kötü niyetli SQL kodları oluşturarak bilgi elde edinimi sağlanabilir. Bu elde edilen bilgilerle sadece yetkili kullanıcıların girişine izin verilen alanlara ve veri tabanında ki diğer bilgilere de ulaşabilir. Böylece saldırgan istenmeyen kodları çalıştırarak uygulamaya veya sunucuya zarar verir.Bu çalışmanın amacı MSSQL ve MYSQL gibi sorgu dilini kullanan ASP.NET ve PHP gibi uygulamalar için SQL enjeksiyon saldırılarının yapılış biçimi, tespit edilmesi ve bu saldırılardan korunma yöntemleri ve SQL enjeksiyonlarına karşı veritabanında uyulması gereken güvenlik kuralları ile bilgi güvenliği amaçlanmıştır. Ayrıca bir diğer amaç olarak web uygulamalarında veriler girilirken veyahut bir iş için veri sorgusu yapılırken SQL komutlarında oluşabilecek hata veya saldırı yapan kişiler tarafından sorguların değiştirilmesi ile muhtemel zararların önüne geçmektir.

Akademik Bilişim
AB

Tolga ENGİNSARIKAYA Yüksel Çelik

Son zamanlarda, yapay sinir ağları, diğer bütün alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da önemli bir konuma gelmiştir. Gelişen teknoloji sayesinde eğitim kurumlarında öğrenci bilgi sistemlerinin kullanılmasıyla birlikte öğrencilerle ilgili her türlü veriye erişim sağlanmaktadır. Yapay sinir ağları, bu verileri kullanarak, diğer yöntemlerle mümkün olmayan analiz, hesaplama ve tahminleri başarılı bir şekilde yapabilmektedir. Bu çalışmada, Hitit Üniversitesi öğrenci bilgi sistemi veri tabanından 2014 - 2017 yılları arasındaki mezun olan öğrencilerin ortaöğretim, yükseköğretim, cinsiyet, yaş ve üniversite giriş sınav puanı verileri alınıp, Levenberg-Marquardt metodu kullanılarak yapay sinir ağı eğitilmiştir. Bu sayede öğrenci adayının, üniversitede seçmeyi düşündüğü bölüm ve programdaki göstereceği başarının (ne kadar sürede mezun olacağının ve mezun olduğunda elde edeceği genel not ortalamasının) yapay sinir ağı kullanılarak tahmin edilmesi sağlanmıştır.

Akademik Bilişim
AB

Hüseyin Çizmeci Ü. ATİLA Ismail Rakıp Karas

Teknolojinin gelişmesi ve internetin işlevselleşmesinin bir sonucu olarak Yeni Medya kavramı ortaya çıkmıştır. Çalışmamızda yeni medyanın ne olduğuna, yeni medyayı nelerin oluşturduğuna ilişkin açıklamalarla giriş yapılacaktır. İnternetin Yeni Medya üzerindeki etkisine değinilip geleneksel medyadan farkı açıklanacaktır. Daha sonra yeni medya ve kişisel veri arasındaki ilişki ortaya konulacaktır. Devamında kişisel verileri koruyan mevzuatlara değinilecektir. Hukuki ve cezai anlamda hangi tür eylemlerin sorumluluk getirdiğini, bu sorumlulukların hangi kanunlarda yer aldığını, yaptırımının ne olduğu açıklanacaktır. Son olarak yeni medyada paylaşım yapılırken bahsedilen yaptırımlarla karşı karşıya kalmamak adına nelere dikkat edilmesi gerektiği açıklanacaktır.

Akademik Bilişim
AB

İlker TANER