SEARCH RESULT

H. 3. asır İslam ilim, kültür tarihinde bir kırılma noktasıdır. Bu yüzyılı tanımlarken, ilim tarihinde tedvin ve tasnif dönemi, siyaset tarihinde Abbasîler dönemi, ilim-kültür tarihinde Daru’l-Hikmet ve Beytu’l -Hikmetin açıldığı dönemdir, demek mümkündür. Arap coğrafyasının kuzeyinde Harran bölgesinde yer alan antik Yunan pagan tapınaklarının mahzenlerinde bulunan felsefe, hendese, cebir vb. ait parşömenler alınıp tercüme edilmiştir. Sadece Harran’la yetinilmemiş, diğer kadim medeniyetler coğrafyasında mevcut olan eserler Bağdat’a taşınmıştır. Bu eserlerin tercümeleri bir devlet politikası olarak bilinçli ve sistematik bir şekilde yapılmıştır. Tercüme faaliyetlerinin içeride iki fay hattını tetiklemiştir. 1. Ulumu’ddiniye çalışmalarında Metodoloji sorunu 2. Savunma refleksi selefi söylemin ortaya çıkmasıdır. İslam aklı bu karşılaşmadan başarıyla çıkmıştır. İslamın ikinci karşılaşması -içinde bulunduğumuz- moderniteyle olanıdır. Modernite, Batı dışı toplumların Batının kazanımlarını elde etmek için, yaşadığı tecrübeleri yaşamasıdır. Modernite karşılaşması Osmanlının savaşlarda toprak kayıplarıyla başlayan, “nerede yanlış yapıyoruz?” sorunun fiili bir zorunluluğu olarak ortaya çıkmıştır. Bu süreç askeri alanda başlamış, devlet kurumlarını ıslahı ve toplum mühendisliği şeklinde bir evrilme yaşamıştır. Şu an halen yaşadığımız bu karşılaşmada aynen hicri 3. asırdaki iki temel fay hattının ortaya çıktığını söylemek mümkündür. Kuran’ı nasıl anlamak gerekir? Sorusundan hareketle metodoloji sorunu ve korumacı bir refleksle bunların Kurân ve sünnete dönmek gerekir formülasyonuyla yaşanan zihinsel kriz aşmak mümkündür diyen selefi söylem. İki dönem -hiçri 3. Asırdaki yaşananlar ve modern batıyla karşılaşma-genel bir bakış açısıyla /panoramik olarak bakıldığında çok da birbirlerinden farklı olmadığını söylemek mümkündür.

International Congress of Human and Social Sciences Research
İTOBİAD

İbrahim Hakkı İMAMOĞLU

Hicri 3 rd century is a breaking point in Islamic science and cultural history. In defining this century, in the history of science the period of science and classification , in the history of politics of the period of Abbasids , Darul-Hikmet and Beytul- Hikmet in the history of science-culture is opened, it is possible to say. In the ancient Greek pagan temples located in the Harran region in the northern part of the Arab geography; philosophy, ditch, algebra, etc. Parchments were taken and translated. Not only was it not enough for Harran, but the artifacts in other places were moved to Baghdad. The translations of these works were carried out in a conscious and systematic manner as a state policy. The translation activities triggered two fault lines. 1. The methodology problems in Works of Ulumudiniyye. 2. It is the emergence of defense reflex -it means Salafiyye- The Islamic mind has been successful in this encounter. Islam's second encounter is with modernity.The encounter of modernity began with the losses of the Ottomans in the land. This process has begun in the military field and the state institutions have continued in the form of rehabilitation and social engineering. It is possible to say that two main fault lines have emerged in this encounter. How to understand the Qur'an? Based on the question, the methodology problem and the protectionist reflex emerged. The name of this protective reflex is its Salafiyya. When we look at the two terms from a general point of view, it is not very different from each other.

International Congress of Human and Social Sciences Research
İTOBİAD

İbrahim Hakkı İMAMOĞLU

Din ve siyaset birbirlerinden bağımsız düşünülemeyen iki alandır. Modern dönemle birlikte bu iki kavram arasındaki ilişki daha da karmaşık hâle gelmiştir. Batı aydınlanma dönemi aslında tanrının kiliseye hapsedildiği ve diğer tüm alanlardan el çektirildiği bir süreci ifade eder. Geleneksel/ modernite öncesi dönemde din ve siyaset bugüne nazaran daha nahiftir. Kurucu akıl İslam dinini tüm alanların üstüne inşa etmiş ilkeler olarak görür. Bu ilkelerle siyaseti, toplumu, sosyal hayatı, şehri kurar. Dolaysıyla seküler bir alan olmaksızın din/İslam her alanın içine sinmiş birer esaslar bütünüdür. Bugünün tanımlamasıyla dini bir kurum olan müftülük makamı da bundan vareste değildir. Geleneksel dönemde taşrada siyasetin içinde yer alanbürokratik bir makam olarak görünse de dini hayatın içinde karşılaşılan sorunlara çözüm üreten sivil bir kurumdur. Müftü, fetva veren bununla birlikte Sünni aklın/paradigmasının temsilcisi olarak karşımıza çıkar. Safranbolu’daki sivil dinin birer temsilcisi olan müftüler bab-ı meşihat tarafından atanan kişiler değil, yöredeki eşraf ve din görevlileri tarafından seçilmiş kişilerdir. Meşihat arşivlerindeki ilgili evraklar incelendiğinde dini hayata müdahâle olmaksızın, dini hayata katkı sağlanması gibi bir esas üzerinden atamaların yapıldığı görülecektir. Safranbolu müftüsü Reiszade Rıfat Efendi, Safranbolu müftüsü Müftüzade Saadettin Efendi, Safranbolu Kazası Eflani Nahiyesi müftüsü Yakup oğlu Osman Efendi, Safranbolu Kazası Ovacık Nahiyesi Mehmet Tahir Efendi, görev yapmasa da Safranbolu Kavak doğumlu olan Muhammed oğlu Mustafa Asım Efendi Osmanlı son dönemin müftüleridir. Bu müftülerin Bab-ı Meşihat tarafından yapılmış atamalara, maaşlarına, seçilmelerine ilişkin yazışmalar çerçevesinde Safranbolu’daki dini hayat hakkında bir genellemeye ulaşmak mümkündür.

Uluslararası Geçmişten Günümüze Karabük ve Çevresinde Dini, İlmi ve Kültürel Hayat Sempozyumu
UGGKS2019

İbrahim Hakkı İMAMOĞLU