SEARCH RESULT

Anadolu’nun fethi esnasında Bizanslılarla Türkler arasında sık sık el değiştiren Karabük yöresi, XIII. yüzyıl başlarından itibaren Türklerin bölgeye kesin olarak yerleşmesine sahne olmuştur. Bizans ile sınır olmasından dolayı bir uç bölgesi olan Karabük yöresine yerleşen birçok Türkmen aşiretinin dışında Türk ve İslâm dünyasından, her sınıftan ve meslekten birçok kişi de gelmiştir. Uç bölgelerine yerleşenler arasında şeyhler, fakılar, Gaziyân-ı Rum ya da Alp Erenler de mevcuttu. Bu kişilerden olan şeyhlerin, genellikle boş topraklar üzerinde kurdukları zaviyeler yavaş yavaş bir köy, bir kültür ve tarikat merkezi hâline gelmiş ve Anadolu’nun Türkleşmesine hizmet etmiştir. Bu sufi ve dervişler Anadolu beyleri ve diğer yöneticilerle iyi ilişkiler kurmuşlardır. Onlar da bu kişilere yardım etmiş, zaviyeler açtırmış, vakıflar kurdurmuş, bulundukları köydeki zaviyede gelene geçene hizmet karşılığında vergilerden muaf tutmuşlardır. Bazı bilim adamlarımız tarafından “kolonizatör Türk dervişleri” adı verilen bu kişilerden biri de Karabük köyüne yerleşen Şeyh Gazi Arif Sultan’dır. Belgelerden gazi olduğu öğrenilen Arif Sultan’ın Candaroğulları ve daha sonra da Osmanlı erkânıyla iyi ilişkiler kurduğu anlaşılmaktadır. Karabük köyünün bulunduğu mevkiye zaviye kuran Arif Sultan burayı vakfetmiş ve ondan sonra da Arif Sultan’ın ahfâdı 20. Yüzyılın başlarına kadar burada hizmet vermeye devam etmiştir. Bu çalışmamızda gazi dervişlerin Anadolu’ya gelip kurdukları zaviyelerin zamanla bir yerleşim yeri hâline gelmesi ile Anadolu’nun Türkleşmesine yaptıkları katkılar anlatılarak bu kişilerden birinin de Arif Sultan olduğu belirtilmiş, onun kurduğu vakıf ve tekkesinde görev yapanlar hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca Karabük’ün manevi kurucusunun kim olduğu üzerinde durulmuştur. Karabük region, which changed hands frequently between the Byzantines and the Turks during the conquest of Anatolia, has witnessed the definite settlement of Turks since beginning of the 13. century. Except for many Turkmen tribes who settled in Karabük which is a borderland due to its border with Byzantine, many people from various social group and professions has come from Turkish and Islamic world. Among those who settled in the border areas were sheikhs, faqihs, Gaziyân-ı Rum or Alp Erenler. The sheikhs often built zawiyas on empty land. These zawiyas gradually became a village, a cultural and sect center. Thus, it served to the Turkification of Anatolia. These sufis and dervishes established good relations with the Anatolian Beys and other rulers. These governors helped sufies, let them open zawiyas end established foundations. The sufies were exempted from the tax by the governors in return for serving the passer-by. Some of scientiests called these sufis as "colonizer Turkish dervishes". One of them is Sheikh Gazi Arif Sultan who settled in Karabük village. İt is learned from the documents that Arif Sultan is a veteran. It is understood that Arif Sultan has good relations with Candaroğulları and later the Ottoman statesmen. Arif Sultan, who established a zawiya in Karabük village, dedicated this place. Arif Sultan's grandchildren continued to serve here until the beginning of the 20th century. In this study, the contributions of the dervishes, which became the settlements of the zawiyas they established, to the Turkification of Anatolia were explained. Arif Sultan, who was one of these people, and the people who worked in his zawiyas were introduced. In addition, the spiritual founder of Karabük who has been emphasized.

Uluslararası Geçmişten Günümüze Karabük ve Çevresinde Dini, İlmi ve Kültürel Hayat Sempozyumu
UGGKS2019

Şenol SUSOY