YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU HATLARINDA HAT GEOMETRİSİNİN BOZULMASI VE GÜVENİLİRLİK ANALİZLERİ
Shuhratjon Hidirov Hakan Güler
AbstractDemiryolu hattının yatayda ve düşeydeki konumuna demiryolu hattı geometrisi denir. Hattın olması gereken geometrik konumdan sapmasına ise hat geometrisinin bozulması adı verilmektedir. Demiryolu hattında meydana gelen bozulmalar; burulma, hat genişliğinin bozulması, demiryolu hattının ekseninden sapması, dever bozulması ve nivelman bozulmasıdır. Bu çalışmada, Özbekistan Yüksek Hızlı Demiryolları’nda hat geometrisinin bozulması ve güvenilirlik analizleri üzerine bir çalışma yapılmıştır. Taşkent-Semerkant arasında 343 km uzunluğunda yüksek hızlı demiryolu hattı bulunmaktadır. Yüksek hızlı demiryolu hatlarında maksimum hız 250 km/sa’tir. Bu çalışmada, Özbekistan yüksek hızlı demiryolu hatlarından demiryolu ölçüm araçları ile elde edilen demiryolu hat geometrisi ölçüm değerleri EN 13848 numaralı standarda göre değerlendirilmiştir. Her bir hat geometrisi parametresinin bozulma derecesiyle ilgili Uyarı Eşiği, Müdahale Eşiği ve Acil Müdahale Eşiği olmak üzere üç eşik değer belirlenmiştir. Güvenilirlik analizleri için Özbekistan yüksek hızlı demiryolları hatları, 50 km uzunluğunda hat bakım kesimlerine bölünmüştür. Bakım kesimlerden toplanan hat geometrisi ölçüm değerleri üzerine güvenilirlik analizleri yapılarak, her bir hat geometrisi parametresinin olasılık, kümülatif yoğunluk ve güvenilirlik fonksiyonları elde edilmiştir. Elde edilen fonksiyonlarla, Özbekistan yüksek hızlı demiryollarının güvenirlilik düzeyi analiz edilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. The vertical and horizontal position of railway lines is called as railway track geometry. On the other hand, track geometry deterioration is defined as deviations from the standard track geometry. Track geometry deterioration is categorized as twist, gauge, alignment, cant and levelling. In this research, a case study was performed for Uzbekistan High Speed Railways on the track geometry deterioration and the reliability analyses. There is a length of 343 kilometres high-speed line with 250 km/h between Tashkent and Samarkand. In this study, the track geometry measurements obtained from Uzbekistan high-speed lines by railway measuring vehicles were evaluated according to EN 13848 standard. Three threshold values which are alert limit, intervention limit and immediate action limit were defined to evaluate the track geometry deterioration. Uzbekistan high-speed lines were divided into maintenance sections with 50 km length for the reliability analysis. The data collected from each maintenance sections was used to obtain the probability, cumulative density and reliability functions of each track geometry parameters by carrying out reliability analyses. The obtained functions were used to analyse the reliability of Uzbekistan high speed lines and finally some evaluations were made.