Kültürel Bellekte “Ayıp/lama” Kavramı ve Halk Hukuku Açısından Analizi
AbstractBireyin yapıp ettikleri ya da söyledikleri, içinde yetiştiği toplumun kendisine sunduğu stereotip davranışları doğrultusunda şekillenerek anlam kazanır. Bu çalışmada, kültürel bellek kapsamında bireylerin aile ve toplulukta yapması ayıplanan, kuşaklararası aktarılan ya da aktarımda değişim süreci yaşanan davranışlar ve bunların nedenleri, sözlü hukuk bağlamında incelenmiştir. Bu kapsamda kuşaklar arası değişimi gözlemleyebilmek için yaşları 18-23 arasında değişen 23 kişiye ailelerine yöneltmek üzere; aile ve toplumda ayıplanan söylem ve eylemleri tespit etmeleri daha sonra bu düşüncelere katılıp katılmadıkları ve gerekçelerinin ne olduğu sorulmuştur. Elde edilen veriler neticesinde, sözlü hukuk yaptırımı olarak ayıplamanın sözlü kültür ortamında büyük oranda nesiller arası aktarıldığı, kültürel kod olarak hafif de olsa yaptırım içerdiği, fakat bazı konularda kırılmaların ve değişimlerin yaşandığı belirlenmiştir. Ayıp algısının mekân ve zamana, köy-kent ortamına, küreselleşme ve kentleşmeye, kadın ve erkeğin rollerine, toplumsal cinsiyet eşitliğine ve teknolojiye bağlı olarak değişme eğiliminde olduğu tespit edilmiştir.