Islah Çeliği – Takım Çeliği Kompozit Parçaların Dövme Koşullarının Belirlenmesi
Gülben Karayel Mustafa Çöl Funda Gül Koç Taner Makas Ersoy Erişir
AbstractIslah çelikleri sahip olduğu düşük maliyet ve iyi mekanik özellik kombinasyonu nedeniyle otomotiv sektöründe yaygın bir kullanım alanına sahiptir [1,2]. 100Cr6 (AISI 52100) çeliği, yüksek karbon ve krom oranına sahip olup, yüksek sertlik ve aşınma direnci istenen rulmanlar, rulman yatakları, zımbalar ve kalıplarda kullanılmaktadır [3] . Sıcak basma testi, bir dizi silindirik veya kare numunenin çeşitli kalınlıklara veya aynı kalınlığa, çeşitli numune uzunluk/çap (uzunluk-genişlik) oranlarına kadar sıkıştırılmasından oluşur. Bu testler dövme endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır [4]. Sıcak presleme işlemi plastik deformasyon, sürünme ve difüzyon içerdiğinden, presleme süreleri birkaç dakika veya hatta saatlere kadar uzatılabilmektedir [5]. Kompozit malzeme üretiminde amaç tek başına mevcut olmayan bazı özelliklerin (hafiflik, dayanım esneklik, vb.) geliştirilmesi ve bir araya getirilmesidir. Çalışma kapsamında uygun akma koşulları ve değişim sıcaklığı tespit edilerek ıslah çeliği ve takım çeliği kompozit malzemesini üreterek ağırlık tasarrufu ve maliyetten kazanç sağlanması hedeflenmiştir. Bu çalışmada düşük maliyet ve yüksek tokluk özelliklerine sahip C45 imalat çeliği (çekirdek) ile sert, aşınmaya ve yorulmaya dayanıklı 100Cr6 (dış silindir); sıcak basma test düzeneği kullanılarak Şekil 1’de şematik olarak verilen proses akış şemasına göre birleştirilerek iç kısmı tok, dış kısmı ise aşınmaya karşı dayanıklı kompozit numuneler elde edilmiştir. Elde edilen numuneleri karakterize etmek amacıyla mikroyapı incelemeleri ve sertlik ölçümleri yapılmıştır.