AHMED REŞÎD PAŞA’NIN İMÂM-I A‘ZAM’IN SİYÂSÎ TERCÜME-İ HÂLİ ESERİ VE DEĞERLENDİRMESİ
AbstractSafranbolulu Hacı Şerif Ahmed Reşid Paşa (1858-1918) Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde Musûl ve Hicaz valiliği yapmış, İslam hukuku, tarih ve edebiyat alanında değerli eserler vermiş önemli bir şahsiyettir. 1858 yılında İstanbul’da dünyaya gelip yine İstanbul’da 1918 yılında vefat eden Ahmed Reşid Paşa’nın bıraktığı on iki kadar eserinden biri de İmam Azam’ın siyasi hayatını kısaca ele aldığı Hazret-i İmam-ı A‘zam’ın Siyâsî Tercüme-i Hâli risalesidir. Ebû Hanîfe’yi (ö. 150/767) İmam Azam yapan yönlerine değinen risale, İslamî ilimlerin tarihi sürecine ışık tutan önemli bilgileri de içermektedir. Risalede İmam Azam’ın ilmi kapasitesi ve sonraki dönemlerde yapılan çalışmalara etkisi izah edilirken onun hem fıkıh ilminin hem de kelam ilminin kurucusu, önderi olduğu ifade edilmekte, her iki ilmin de İmam Azam’ı olduğu vurgusu “Ebû Hanîfe hazretleri ilm-i kelâmda dahi İmâm-ı A‘zam’dır” cümlesiyle yapılmaktadır. Eserde Ebu Hanife’nin ilmî, ahlakî, içtimaî ve siyasî yönü hakkında değerli bilgiler de sunulmaktadır