SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA İÇİN TÜRKİYE’DE DÜŞÜK KARBON EKONOMİSİ VE KYOTO PROTOKOLÜ’NÜN FİNANSMAN KAYNAKLARI
AbstractEN: The World public opinion currently discusses uncertainty of the Post - Kyoto negotiations because The Copenhagen Summit held to talk about Post-Kyoto period on December 2009 still has no clear targets about reduction of green gas emissions. Also the future of economic mechanisms of the protocol such as Joint Implementation (JI), Clean Development Mechanism (CDM) and Emission Trading System (ETS) is still unknown situation. Kyoto Protocol tries to solve problem of global warming and climate change in the frame of free market mechanism and emphasises the dimension of the problem in world wide. To sustainable development the protocol suggests the low carbon economy but no world wide consensus has existed yet. The developing countries have no carbon emission reduction responsibility and this situation lead to objection of some developed countries. In this study, the financial sources of Kyoto Protocol Mechanisms are examined and Turkey’s situation in the frame of low carbon economy is tried to evaluate. Also the negotiations of Post – Kyoto period researched and commented about the future about Copenhagen Summit’s unclear results. As a result, Turkey will have to get responsible about emission reduction like other developing countries and should progress macro policies to adopt the low carbon economy and carbon finance markets can accelerate this process. TR: Dünya kamuoyu bugünlerde uluslararası iklim değişimi rejiminin, sera gazlarının salımına kısıtlamalar getiren Kyoto Protokolü’nün sona ereceği 2012 yılı sonrasını ve emisyon azaltımı adına net hedefler ortaya koymayan Kopenhag Uzlaşması’nın sonuçlarını tartışmaktadır. Düşük karbon ekonomisi modelinin temellerini oluşturan ve serbest piyasa ekonomisi mekanizması içerisinde çözüm arayan Temiz Kalkınma Mekanizması (CDM), Ortak Uygulama (JI) ve Emisyon Ticareti (ET) gibi Kyoto Protokolü uygulamalarının 2012 sonrasındaki durumu da belirsizdir. Kyoto Protokolü, iklim değişimi ile mücadelenin ve düşük karbon ekonomisine geçişin yollarını devlet müdahaleciliğinden çok serbest piyasa ekonomisi mekanizması içerisinde aramaktadır ve sorunun global boyutuna vurgu yapmaktadır. Sürdürülebilir ekonomik kalkınma sürecinin sağlıklı bir şekilde geliştirilmesi ve yürütülmesi gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye için de önem arz etmektedir ancak ülkemizin bu konuda yeterli gelişmeyi gösterdiği söylenemez. Bu çalışmada Kyoto Protokolü’nün piyasa temelli finansman kaynakları incelenmiş ve Türkiye’de düşük karbon ekonomisi modeline geçiş sürecinin durumu ve bu süreçte ilgili finansman kaynaklarının yeri araştırılmıştır. Ayrıca iklim değişikliği rejiminin 2012 yılında sona erecek ilk yükümlülük dönemi sonrası alacağı şekle ilişkin işleyen süreçte gelişmekte olan ülkelerin de emisyon indiriminden sorumlu tutulması gerektiğine ve bu yolla karbon piyasalarında işlem hacminin artması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.