XIX. YÜZYILDA SAFRANBOLU’DA PARA VAKIFLARI
AbstractOsmanlı Devleti, kuruluş yıllarından itibaren Selçuklu ve Beylikler dönemlerine ait vakıfları devam ettirdiği gibi aynı zamanda birçok yeni vakıf kurmuştur. Genelde padişahlar, devlet adamları, hanım sultanlar ve hayırsever Osmanlı vatandaşları tarafından cami, mescit, mektep, medrese, darüşşifa ve imaret gibi vakıf eserleri inşa edilmiştir. Bu hayır kurumları uzun asırlar hizmetlerini vakıflar sayesinde devam ettirmiştir. Vakıflar, Osmanlı sosyal, ekonomik ve kültür hayatına büyük katkı sağlamıştır. Osmanlı Dönemi’ndeki vakıf türlerinden biri de Nukud Evkafı olarak bilinen para vakıflarıdır. XVI. yüzyılda para vakıfları ile ilgili olarak Osmanlı’da ulema arasında yaşanan tartışmalardan sonra para vakıflarının sayısında hızlı bir artış yaşanmıştır. XIX. yüzyılda Osmanlı coğrafyasının farklı yerlerinde birçok para vakfı kurulmuştur. Safranbolu’da da birçok para vakfının kurulduğu arşiv belgelerinden anlaşılmaktadır. Tescil edilen para vakıflarının vakfiyeleri Şer’iyye Sicillerine kaydedilmiştir. Para vakıflarından borç alan kişilerin borç para aldıkları vakıfların isimlerine de arşiv belgelerinde ulaşılmıştır. Bu çalışmada XIX. yüzyılda Safranbolu’nun merkez mahâllelerinde tesis edilen para vakıfları Safranbolu Şer’iyye Sicilleri’ne göre tespit edilerek Safranbolu’nun sosyal ve ekonomik hayatına katkıları değerlendirilecektir.