KARDEMİR ÖLÇEĞİNDE TÜRKİYE’NİN DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNÜN REKABET ANALİZİ
AbstractDemir çelik sektörü ülke ekonomisi ve sanayileşmesinde lokomotif sektör olma özelliğine sahiptir. Demir çelik sektörün önemi en başta tüm endüstriyel dallara girdi vermesinden kaynaklanmaktadır. Demir çelik sektörünün başta inşaat malzemeleri olmak üzere otomotiv, gemi, uçak, demiryolu ve vagon gibi tüm taşıt araçları ve akla gelebilecek tüm makine, cihaz ve eşya üretimine katkısı vardır. Demir çelik sektörünün inşaattan otomotive, savunmadan elektroniğe kadar birçok sektörün üretiminin bağlılığı nedeniyle lokomotif sektör olması ve ülke ekonomisinin sanayileşmesi üzerindeki etkisi çok büyüktür. Bu çalışmada Türkiye’nin demir çelik sektörünün dünyadaki yeri ve önemini, bu sektördeki üç büyük kuruluş olan Kardemir, Erdemir ve İsdemir’in fasıllarının rekabet güçleri analiz edilmiş ve Kardemir özelinde ayrıntılı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmada Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler (ASKÜ), Ticaret Dengesi İndeksinden (TDİ) yararlanılmış ve Türkiye’nin -Erdemir-Kardemir-İsdemir’in ürün haritası oluşturulmuştur. Analizde kullanılan veriler 2002-2018 dönemine ait Uluslararası Ticaret Merkezi’nden (INTRACEN) ve Türkiye İstatistik Kurumu’ndan (TUİK) sağlanmıştır. Hesaplanan ASKÜ ortalamasına göre Türkiye fasıl gruplarında karşılaştırmalı avantaja sahipken, Erdemir Kardemir ve İsdemir’in rekabet gücü için karşılaştırmalı dezavantaj durumu vardır. TDİ ortalamalarında ise Türkiye, Erdemir Kardemir ve İsdemir ise 72 ve 72-73 fasıllarında net ithâlatçıyken, 73 fasıl grubunda net ihracatçı konumundadır. 72 ve 72-73 fasıllarının ürün haritasına göre Türkiye karşılaştırmalı üstünlüğe sahipken, Erdemir Kardemir ve İsdemir’de dalgalı bir seyir izlenmektedir.