KARABÜK İLİNİN İDARİ COĞRAFYASI
AbstractBatı Karadeniz bölgesinin orta bölümünde yer alan Karabük ilinin idari alanı, Küre Dağlarının güney kesimleri ile Köroğlu Dağları arasında uzanmaktadır. Ilgaz Dağlarının batıya uzanan kesimleri, Araç ve Soğanlı çayları ile Filyos ırmağı ilin idari sınırları içinde kalmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2018 yılı nüfus verilerine göre ilin ilçeleriyle birlikte toplam nüfusu 248014, yüzölçümü 4142 km2 , nüfus yoğunluğu ise 60 kişi/ km2’dir. Karabük ili Merkez ilçesiyle birlikte altı ilçeden (Merkez ilçe, Eflani, Eskipazar, Ovacık, Safranbolu, Yenice) oluşmaktadır. Merkez ilçe ve Safranbolu ilçesi diğer ilçelere göre hem nüfus miktarı hem de yüzölçümü bakımından büyüktür. İlin en fazla köye sahip olan ilçesi Safranbolu (60 köy), en az köyü bulunan ise Yenice ilçesidir (34 köy). Osmanlı döneminde Safranbolu kazasına bağlı bir köy olan Karabük, Cumhuriyet döneminde ilçe olduğu 1953 yılına kadar bu özelliğini korumuştur. 1927-1994 döneminde Zonguldak iline bağlı olan Safranbolu ilçesi 1995 yılında yeni kurulan Karabük iline bağlanmıştır. Safranbolu ilçesinin bünyesinde doğup gelişen Karabük’ün il merkezi olması ve Safranbolu’nun buraya bağlanması idari coğrafya yönünden çok ilginç bir gelişmedir. Günümüzdeki Karabük şehrinin nüvesini 16. Yüzyıl tahrir defterlerinde kayıtlı olan Karabük köyü oluşturmuştur. Söz konusu köy, Soğanlı çayının Araç Çayı ile birleşmeden önce oluşturduğu büklüm (bük) içinde yer almaktaydı. Bu alanda yöresel adı “karaçalı” olan bitkinin yaygın olmasından dolayı bu mevkiye “Karabük” adı verilmiş, dolayısıyla buradaki köye de “Karabük” denilmiştir. Karabük köyü sonradan oluşan Öğlebeli köyüne bağlanarak mahâlle statüsünde bir kırsal yerleşme olmuştur. 1937 yılında kurulan Demir Çelik Fabrikası sayesinde nüfus çekerek önce kasabaya, ileriki yıllarda şehre dönüşen Karabük, 1995 yılında oluşturulan Karabük ilinin yönetim merkezi yani il merkezi olmuştur. Karabük ili, 06 Haziran 1995 tarihinde kabul edilen 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çankırı ilinden Ovacık ve Eskipazar ilçelerinin; Zonguldak ilinden; Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin alınmasıyla oluşturulmuştur.