Aile şirketlerinde kurumsallaşma: Karabük ili demir çelik sektöründe bir uygulama
Hande Vurşan Ömer Kıvrak Erkan Sami Kokten Günay Özbay Tuğba Tunacan
AbstractDünyada varlığını sürdüren şirketlerin birçoğu aile şirketlerinden oluşmaktadır. Aile şirketlerinin bir kısmının kısa sürede yok oldukları düşünülse de birçoğu büyüyerek iyi şirketler arasına girmeyi başarmaktadırlar. Büyüyen bu şirketler kurumsallaşarak varlıklarını sürdürmektedirler. Bu çalışmada, Karabük’te demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin kurumsal olup olmadıkları, kurumsallaşma faaliyetinde ise karşılaştıkları sorunları tespit etmek ve önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca işletme yöneticilerinin kurumsallaşma hakkındaki görüşlerine de değinilmiştir. Çalışmada anket yönteminden yararlanılmış olup, toplam 50 sorudan oluşan anket formundaki ilk 5 soru katılımcıların demografik özelliklerini belirlemeye yöneliktir. Diğer 4 soru ise işletmelerin özellikleri (türü, hukuki yapısı, faaliyet süresi vb.) ile ilgili olup, kalan 41 soru kurumsal yönetim uygulamalarına yöneliktir. Çalışma sonucunda, araştırmaya katılan aile işletmelerinin kurumsallaşma göstergelerine bakıldığında, yöneticilerin işletmelerinin kurumsallaşması konusunda fikir sahibi oldukları ve işletmelerini kurallı bir yapı haline dönüştürmeye çalıştıklarını söylemek mümkündür. Ancak, bu anlayış çoğunlukla genç yaştaki yöneticilerde yer bulmakta iken, kurucu kuşağın olumsuz yaklaşımı ve kurumsallaşmayı maliyet unsuru olarak görmesi söz konusudur. Çalışmaya katılan işletmelerin %38.9’u birinci nesil ve %38.9’u ikinci nesil ile yönetilmektedir. Bunun göstergesi demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren işletmeler genellikle genç işletmelerdir. Bunun nedeni aile işletmelerinde kurumsallaşma aşamasında sıkıntılar meydana geldiği için ömürleri kısa olmaktadır. Ayrıca genç işletmeler, devir işlemleri esnasında işletmenin profesyonel kişilere devredilmediğini de göstermektedir.