Turizm İşletmelerinde Kariyer Platosu Sorunu ve Çözüm Önerileri
AbstractFransızca “carriere” sözcüğünden gelen kariyer kavramı; bireyin, çalışma hayatının başından sonuna kadar mesleğinde ilerleme kaydetmesi, para ve saygınlık kazanması, tecrübelerini ve becerilerini artırması gibi kazanımlarını ifade etmektedir. Rekabetin şiddetinin hızla arttığı günümüzde rakipleri ile mücadele etmek zorunda olan işletmeler için insan kaynağının kalitesi, o işletmenin yaşam süresi üzerinde oldukça etkilidir. Özellikle küresel düzeyde faaliyet gösteren işletmelerin katma değeri yüksek çalışanlara ihtiyaç duydukları aşikardır. Bu durum, çalışanlarla hedef birliği içinde olmak isteyen işletmeler için kariyer yönetimi kavramını, daha da önemli hale getirmiştir. Çalışanlar, kariyer basamaklarını tırmanırken kariyer yönetiminde çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalabilmektedir. Güncel kariyer sorunlarından biri de kariyer platosu kavramıdır. Literatürde “mesleki durgunluk” veya “kariyer düzleşmesi” olarak da ifade edilen kariyer platosu, özellikle orta yaş döneminde, bazı hiyerarşik kademelerdeki yığılmalar sebebiyle üst basamaklara yükselmenin zor olması, bireyin bilgi ve tecrübe düzeyini yeterli görerek işinde uzmanlığa eriştiğini düşünmesi, işin cazibesini kaybetmesi gibi gerekçelere bağlı olarak terfi imkanlarının azaldığı ya da kalmadığı durumları ifade eder. Turizm işletmelerinde çalışanların kariyer yönetimi hem bireysel hem de örgütsel performansın artırılması bakımından büyük önem arz etmektedir. Her işin herkes tarafından kolaylıkla yapılabileceği düşüncesinin hâkim olduğu turizm sektöründe kariyer platosu kavramıyla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Yeterli alan bilgisine sahip olmayan çalışanların çeşitli pozisyonlarda istihdam edilebildikleri turizm işletmelerinde görülen kariyer platosu sorunundan dolayı maddi ve manevi kayıplar yaşanabilmektedir. Öncelikle, mesleki ilerlemede, gösterilecek çabanın tek başına yeterli olamayacağı düşüncesini taşıyan bireylerin kariyer beklentisinin azalması veya tamamen ortadan kalkması şeklinde kendini gösteren bu sorun, dış etkenler kadar bireysel etkenler nedeniyle de oluşabilmektedir. Turizm işletmelerindeki dinamik yapı dolayısıyla evlilik, doğum gibi gerekçelerle işlerinden ayrılan kadın çalışanların işlerine geri dönüşlerinin her zaman mümkün olamaması veya döndüklerinde performans sorunu yaşamaları da kariyer kayıplarına yol açabilmektedir. Bu çalışmada; sağlıklı bir işletme ortamında yeri olmayan kariyer platosu sorunu turizm işletmeleri özelinde bütün yönleriyle incelenecek, kavramın işletme ve çalışan üzerindeki olumsuz etkileri ortaya konarak çözüm önerilerine yer verilecektir