Okul İkliminin Sınıf ve Okul Büyüklüğü Açısından İncelenmesi
AbstractBu araştırmanın amacı, okul ikliminin, sınıf ve okul büyüklüğü açısından incelenmesi ve alanyazındaki güncel çalışmalar ışığında tartışılmasıdır. Bu amaçla ilgili alanyazın kapsamında içerik analizi yürütülmüştür. Bu bağlamda konuyla ilgili makale, kitap, çalışma ve etkinlikleri kapsayan kaynaklara ulaşmak amacıyla arşiv taraması yürütülmüştür. Okul ikliminin örgütün içsel değişkenleri kadar dışsal değişkenlerinden etkilendiği belirtilmektedir. Bu faktörler; okulun fiziksel özellikleri, okuldaki insanların demografik ve kültürel özgeçmişi, insan ilişkilerinin niteliği ve okuldaki bireylerin paylaştıkları normlar, değerler veya inançlar olarak tanımlanmaktadır. Bu faktörleri göz önüne aldığımızda okul ikliminin örgütte her şeyi kapsadığı ve dolaylı yoldan bireylerin örgütteki davranış biçimlerini ve performanslarını etkileyeceğinden söz edilebilmektedir. Bu nedenle okullar sağlıklı bir örgütsel ortam sunmak ve içindeki insanların en yüksek düzeyde kişisel, sosyal ve akademik öğrenmeleri için imkân tanımak zorundadır. Eğitim ortamlarında örgüt büyüklüğü okul düzeyinde başlamakta, akabinde sınıf düzeyine inmektedir. Sınıf ikliminin, okul iklimine göre daha küçük bir örgütü ele almakta olduğu ancak okul örgütsel niteliklerinin tümünü içinde barındırdığı söylenebilir. Bu bağlamda sınıf büyüklüğü öğretmenin öğrencilerle olan etkileşimi, seçeceği öğretim araç, yöntem ve teknikleri, güdüleme yolları, öğrencilerin henüz tam biçimlenmemiş ya da rahatsız edici davranışlarıyla nasıl baş edebileceği gibi konularda engelleyici ya da destekleyici bir rol oynamaktadır. Bazı araştırmalarda küçük ve büyük sınıflar arasında etkililik yönünden çoğu zaman anlamsız düzeyde bir fark bulunurken bazı çalışmalarda küçük sınıfların büyük sınıflara kıyasla daha etkili bir eğitim öğretim ortamı sağladığı tespit edilmiştir. Alanyazında farklılaşan bu bulgular, sınıf büyüklüğüne ilişkin bir karar vermeden önce öğrencilerin özellikleri ve düzeyi, konunun niteliği, öğretmenin kullandığı öğretim teknik ve yöntemi ile sahip olunan mekânın özelliği gibi durumların göz önünde bulundurulması gerektiğini düşündürtmektedir. Bu çalışma kapsamında incelenen okul iklimi değişkenine ilişkin gelişim psikolojisi bağlamında yapılabilecek çıkarımların başında bu değişkenlerin okulda öğretme ve öğrenmeyi etkilediği gelmektedir. Etkili ve başarılı okul; öğretmen, öğrenci ve diğer çalışanların mutluluk duyarak yaşadıkları bir kurumdur. Okul iklimindeki iyiye gitme yöneticinin etkililiğini, öğretmenlerin performansını ve öğrencilerin başarısını artırır. Dolayısıyla okulların yönetiminden sorumlu olan yöneticilerin olumlu, sağlıklı ve güvenli bir okul iklimi oluşturmaları en önemli görevleri olmalıdır. Çünkü iyi bir okul iklimi okulda çalışanların performanslarını artırmakta ve buna bağlı olarak kuruluş amacı olan öğrenci yetiştirmeyi doğrudan olumlu yönde etkilemektedir.