Lizbon Antlaşması Çerçevesinde Avrupa Birliği’nde Demokrasi Açığı Sorunu
AbstractAvrupa Birliği (AB)’nin kurumsal yapısı, daha önce hiçbir uluslararası örgütlenmede görülmeyen kendi şahsına münhasır diğer bir ifade ile sui generis bir yapıya sahiptir. Başlangıçta ekonomik bir bütünleşme amacıyla kurulan AB zamanla siyasal bütünleşmeyi hedeflemiş ancak siyasal bütünleşmenin önündeki en büyük engellerden biri demokrasi açığı sorunu olmuştur. Dolayısıyla AB uzun yıllar boyunca demokrasi açığı sorunu konusunda eleştirilmiştir. Bu çalışmada; siyasal bütünleşmeyi hedefleyen AB’de yaşanan demokrasi açığı sorunu ve Lizbon Antlaşması ile gerçekleştirilen düzenlemelerin AB’de yaşanan demokrasi açığı sorununu çözmede ne kadar başarılı olduğu ele alınacaktır. Araştırmada; literatür tarama yöntemi tercih edilmiş ve konu ile ilgili güncel makale, kitap ve AB raporları incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda; Lizbon Antlaşması ile demokrasi açığı sorununu önlemeye yönelik AB’nin kurumsal yapısında ve karar alma süreçlerinde birtakım düzenlemeler gerçekleştirildiği görülmektedir. Özellikle yapılan düzenlemeler ile karar alma süreçlerinin daha demokratik, daha şeffaf ve daha etkin hale getirilmesi hedeflenmiştir. Ancak Lizbon Antlaşması ile getirilen bu düzenlemeler AB’nin demokrasi açığı sorununun eleştirilmesindeki nedenleri ortadan kaldırma konusunda başarılı olamamıştır. Avrupa şüpheciliği ve bilgi eksikliği bu durumun en temel nedenleri olarak görülmüştür. Dolayısıyla AB’de demokrasi açığı sorunun çözümünde AB’nin kurumsal yapısındaki ve karar alma süreçlerindeki düzenlemeler tek başına yeterli olmayıp, yapılan düzenlemelerin AB vatandaşları nezninde de ikna edici olması, karar alma süreçlerinde ortak bir müzakere alanı yaratılması ve AB kurumlarının AB vatandaşlarına en yakın seviyede karar alabilmesi gerekmektedir. Aynı zamanda demokrasi açığı sorunun giderilmesinde AB vatandaşlarının Avrupa kimliği bilincine sahip olması da diğer önemli bir unsurdur.